مشهد شهر دوستدار کودک؛ شهری برای لبخند همه‌ی بچه‌ها

شهر دوستدار کودک شهری است که سیاست‌گذاری‌ها، فضاهای شهری و برنامه‌های اجتماعی آن بر اساس نیازها، حقوق و شادی کودکان طراحی می‌شود. این پژوهش با بهره‌گیری از چارچوب هشت‌گانه یونیسف – شامل مشارکت در تصمیم‌گیری، امنیت شهری، عدالت فضایی، محیط ‌زیست سالم، دسترسی و تحرک، آموزش و خلاقیت، شفافیت مدیریتی و احترام به فرهنگ و تنوع – به بررسی وضعیت شهر مشهد به‌عنوان دومین کلان‌شهر ایران می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که با وجود ظرفیت‌های فرهنگی، مذهبی و زیرساختی گسترده، مشهد همچنان در حوزه‌هایی مانند مشارکت واقعی کودکان، ایمنی فضاهای بازی، عدالت فضایی در مناطق کم‌برخوردار و بهبود کیفیت محیط‌ زیست با چالش مواجه است. در عین حال، وجود امکانات فرهنگی متعدد، برنامه‌های آموزشی و تجربه‌های مشارکتی مدارس، زمینه‌ای مناسب برای حرکت شهر به سوی کودک‌محوری فراهم می‌کند. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای، تحلیل اسناد رسمی شهرداری مشهد، گزارش‌های یونیسف و مقایسه با نمونه‌های موفق جهانی از جمله بارسلونا، سئول و استانبول انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد دستیابی به «مشهدِ دوستدار کودک» صرفاً با ایجاد پارک یا جشنواره ممکن نیست و به تغییر نگرش مدیریتی، مشارکت نظام‌مند کودکان و برنامه‌ریزی فراگیر نیاز دارد. در پایان، پیشنهادهایی برای ایجاد شورای کودک، توسعه فضاهای سبز ایمن، ارتقای عدالت فضایی و آموزش حقوق کودک ارائه می‌شود تا مشهد بتواند در کنار عنوان «شهر زیارت»، عنوان «شهر لبخند کودکان» را نیز کسب کند.