تلفیق شاخص‌ها و ارزش‌های تمدنی ایرانی-اسلامی با رویکرد شهر خلاق و نوآور در همدان: الگویی برای پیشرفت ایرانی-اسلامی

در عصر معاصر، شهرها با چالش‌های چندلایه ناشی از جهانی‌سازی و پیشرفت‌های فناورانه روبرو هستند که ضرورت مدل‌های توسعه پایدار را برجسته می‌کند. مفهوم شهر خلاق، به‌عنوان چارچوبی برای بهره‌گیری از خلاقیت انسانی و فرهنگی در حل مسائل شهری، راهکاری بالقوه ارائه می‌دهد؛ اما در بستر تمدنی ایرانی-اسلامی، این مفهوم باید با ارزش‌های بنیادین مانند عدالت اجتماعی، استقلال و اخلاق اسلامی ادغام شود تا هویت فرهنگی حفظ گردد. پژوهش حاضر بر همدان تمرکز دارد، شهری با میراث غنی تاریخی به‌عنوان پایتخت مادها و زادگاه ابن‌سینا، و بررسی می‌کند چگونه شاخص‌های تمدنی مستخرج از اسناد کلیدی مانند بیانیه گام دوم انقلاب با نوآوری شهری همگرا شوند. مسئله اصلی، چگونگی عملیاتی‌سازی این ارزش‌ها در همدان است تا توسعه پایدار تحقق یابد، در حالی که موانعی چون مهاجرت نخبگان و کمبود زیرساخت دیجیتال (تشدیدشده توسط تحریم‌ها) وجود دارد. سوال کلیدی پژوهش این است: چگونه شاخص‌های تمدنی ایرانی-اسلامی را با رویکرد شهر خلاق در همدان ادغام کرد تا الگویی عملی برای پیشرفت ایرانی-اسلامی شکل گیرد؟روش‌شناسی پژوهش توصیفی-تحلیلی با رویکرد ترکیبی است و شامل تحلیل محتوای کیفی بر پایه اسناد بالادستی، مقالات و گزارش‌های استانی، و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با کارشناسان محلی می‌باشد. اعتبار یافته‌ها با مثلث‌سازی منابع (تاریخی-فرهنگی-اقتصادی) و پایایی با ضریب کاپای 0.87 تامین شده است.یافته‌ها نشان می‌دهد ادغام ایمان، علم و مجاهدت با مولفه‌های شهر خلاق (مانند صنایع فرهنگی) اقتصاد محلی را تقویت می‌کند؛ برای نمونه، گردشگری همدان با بهره‌مندی از جاذبه‌های تاریخی، پتانسیل بالایی برای نوآوری هویت‌محور دارد. مدل 4s چالش‌های دیجیتال را با برنامه‌ریزی راهبردی حل می‌کند و همدان را الگویی برای پیشرفت متوازن مادی-معنوی می‌سازد.در نتیجه، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران بر ایجاد اکوسیستم‌های نوآورانه با محوریت ارزش‌های تمدنی تمرکز کنند و اثربخشی آن را از طریق شاخص‌های کمی همچون نرخ رشد اشتغال دانش‌بنیان ارزیابی نمایند.