ترسیم توزیع جمعیت در استان همدان با به کارگیری منحنی لورنز و ضریب جینی

این مطالعه به بررسی توزیع مکانی جمعیت در استان همدان با تفکیک شهرستان‌ها، مبتنی بر نتایج سرشماری سال 1395، با رویکرد نظریه لورنز و ضریب جینی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که برخی نقاط در طول زمان جمعیت خود را از دست می‌دهند و نسبت نقاط کم‌جمعیت افزون می‌شود، در حالی که چند نقطه ناهمسو همچنان جمعیت بالایی حفظ می‌کنند. با توجه به کاهش رشد طبیعی جمعیت، این پدیده می‌تواند پیامد مهاجرفرستی مناطق کم‌جمعیت و مهاجرپذیری مناطق شهری باشد. نابرابری توزیع جمعیت در سطح استان، هر شهرستان و بین شهرستان‌ها چشمگیر است. ضریب جینی استان از 0.75 به 0.82 در بازه 1385–1395 افزایش یافته و نشان‌دهنده تمرکزگرایی رو به افزایش جمعیت است. شهر همدان نسبت به سایر مراکز شهرستان‌ها دارای تحرکات جمعیتی بالاتری است و بیشترین و کمترین تمرکزگرایی به ترتیب در همدان (0.93) و کبودراهنگ (0.57) برآورد می‌شود. نابرابری توزیع جمعیت تنها به عوامل تاریخی و اقلیمی محدود نیست بلکه بازتابی از تفاوت‌های درآمدی، فرصت‌های اقتصادی، منابع مالی و سرمایه‌گذاری و مناسبات توسعه منطقه‌ای است. ضعف فرصت‌های شغلی در صنعت و خدمات در شمال استان موجب مهاجرت از این مناطق و تمرکز جمعیت در روستاها شده و ضریب جینی این مناطق کمتر از مرکز و جنوب است.