نگرشی نوین به بحران زاینده‌رود از دیدگاه بازمهندسی چرخۀ هیدروسوشیال

این مقاله با به کارگیری چارچوب نظری تلفیقی «چرخه هیدروسوشیال» از سوئینگدونو و «انباشت از طریق سلب مالکیت» دیوید هاروی به بررسی بحران آب در حوضه زاینده‌رود می‌پردازد. هدف اصلی نشان دادن این واقعیت است که بحران فعلی، نه یک اتفاق طبیعی، بلکه نتیجه یک بازمهندسی عامدانه در چرخه آب و جامعه حوضه بوده که برای تسهیل انباشت سرمایه در بخش های منتخب (صنعت و شهرنشینی) صورت گرفته است. این پژوهش با روش تحلیل کیفی داده‌های ثانویه نشان می‌دهد که پروژه‌هایی مانند ساخت سد و انتقال آب بین حوضه‌ای، ماهیتی «هیدروسوشیال» داشته و صرفاً یک مهندسی محض نیستند؛ بلکه شبکه‌های جدیدی از قدرت و دانش ایجاد کرده‌اند که آب را از بستر اجتماعی و تاریخی خود جدا و آن را به کالایی برای انباشت سرمایه تبدیل می‌کنند. یافته‌ها حاکی است که این فرآیند، حقابه کشاورزان را سلب کرده، پایه‌های معیشت محلی را تضعیف و در نهایت به یک بی‌عدالتی ساختاری منجر شده است. نتیجه‌گیری مقاله بر ضرورت عبور از پارادایم مهندسی محض و توجه به ابعاد اجتماعی سیاسی آب در حکمرانی حوضه تاکید دارد.