بررسی اثر تغییر اقلیم بر حسابداری آب حوضه آبریز مطالعه موردی: محدوده مطالعاتی کوهدشت

زمینه و هدف: یکی از رویکردهای نوین در جهت کاهش عدم قطعیت بیلان مابع آب، توسعه سیستم حسابداری آب با کمک علم سنجش از دور است. در این پژوهش با هدف افزایش دقت در تعیین پارامترهای بیلان منابع آب، سیستم حسابداری آب wa+ با محاسبه 6 کاربرگ در محدوده مطالعاتی کوهدشت مورد آنالیز قرار گرفته است.روش‌شناسی پژوهش: به منظور محاسبه کاربرگ‌های چارچوب حسابداری آب با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، پارامترهای تبخیرتعرق و برگاب در سطح منطقه در کاربری‌های مختلف حوضه استخراج و آنالیز می‌شود. همچنین به منظور بررسی اثر تغییر اقلیم بر میزان بارش و دمای منطقه که متعاقبا بر میزان مصرف و عملکرد محصولات تاثیرگذارخواهد بود، از نتایج مدل های سری ششم استفاده شده که با استفاده از شبکه عصبی ریزمقیاس شدند. یافته‌ها: مطابق نتایج مشاهده می‎گردد که متوسط بارش ماهانه برای آینده نزدیک (2062-2023) در ماه‏های مختلف نوسان دارد و به صورت کاهشی می‏باشد. در ایستگاه خرم‎آباد بیشترین کاهش و افزایش بارش به ترتیب به میزان 23 و 17 میلی‎متر در ماه‌های آوریل (فرودین) و ژانویه (دی) است. با مقایسه مقادیر سالانه مشاهداتی دوره پایه (2014-1975) با نتایج متناظر آن در آینده نزدیک (2062-2023)، به گونه‎ای که متوسط بارش سالانه در ایستگاه خرم‌آباد از 509 میلی‏متر در دوره پایه، به ترتیب 457، 467، 465 و 448 میلی‌متر در سال پیش‌بینی شده‌ است. به عبارتی، می‏توان چنین استنباط نمود که وقوع بارش در آینده نزدیک در ایستگاه خرم‌آباد بین 6 تا 12 درصدکاهش خواهد داشت.در بررسی تغییرات بارش در آینده دور (2063-2100) نیز ‏مشاهده می‎گردد که متوسط بارش ماهانه در ماه‏های مختلف نوسان دارد و به صورت کاهشی می‌باشد. در دوره‌ی آینده دور(2100-2063) مقدار بارش علاوه بر دوره پایه حتی نسبت به دوره آینده نزدیک(2062-2023) هم رو به کاهش می‌باشد. در ایستگاه خرم‎آباد بیشترین کاهش و افزایش بارش به ترتیب به میزان 39 و 13 میلی‎متر در ماه‌های آوریل (فرودین) و ژانویه (دی) است. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که میزان تبخیر تعرق در چارچوب +wa نسبت به چارچوب بیلان افزایش داشته است.نتایج بدست آمده از کاربرگ منابع آب حاکی از این موضوع است که مقدار نشانگر نسبت آب قابل بهره‌برداری نشان‌دهنده اینست که بخش کمی از جریان خالص در حوضه برای بهره‌برداری در دسترس است. نتایج بدست آمده از کاربرگ تبخیر و تعرق حاکی از این موضوع است که نشانگر نسبت تعرق حوضه حاکی از این است که نیمی از مصارف صرف تبخیر از خاک، آب و برگاب می‌شود که غیرمفید است.نتایج بدست آمده از کاربرگ خدمات کشاورزی حاکی از این موضوع است که نشانگر نسبت تعرق حوضه، مقادیر بهره‌وری نیز نمایانگر این است که میزان بهره‌وری زمین می‌تواند با استفاده از تمهیدات مدیریتی مناسب افزایش یابد. نتایج بدست آمده از کاربرگ برداشت آب حاکی از این موضوع است که نشانگر نسبت برداشت آب زیرزمینی نشان می‌دهد.