از رامسر تا گاوخونی: ابعاد ملی و بین المللی حکمرانی حوضه آبریز زاینده رود

حوضه آبریز زاینده‌رود شامل سرچشمه‌ها، رودخانه و تالاب گاوخونی و مناطق اطراف آنها از مشکلات فاجعه‌باری چون: خشکی، آلودگی آب و هوا و خاک، و جمعیتی بیش از ظرفیت طبیعی خود رنج می‌برد که باعث فرونشست زمین و گسترش ریزگردها شده و همگی درمورد آینده‌ خطرناک حوضه برای ساکنان و طبیعت شکننده آن هشداردهنده‌اند. در این راستا می‌توان ازتهدیدهای گوناگونی مانند: نبود حکمرانی مطلوب طی دهه‌های گذشته، بی‌توجهی به طرح‌های آمایش سرزمین، برداشت بی‌رویه آب، انتقال بین‌حوضه‌ای آب، گسترش افسارگسیخته واحدهای صنعتی ازجمله صنایع پرآب‌بر و پرانرژی‌بر و دامداری‌های بزرگ، افزایش چاه‌های آب و زمین‌های کشاورزی همراه با کشت برخی محصولات پرآب‌بر، پندارها و برداشت‌های سنتی و غیرعلمی نادرست ازچرخه‌های آب و حیات، برخورد نابخردانه و غیرزیست‌بومی با رودخانه و تالاب، تقسیمات کشوری نادرست، نابرابری اجتماعی، بروز اختلافات قومی و بین‌استانی، نبود تفاهم بین مردم و مسئولان درمورد راه‌حل، مهاجرت اجباری ساکنان و غیره نام برد. همچنین کم‌توجهی به تعهدات بین‌المللی کشور درجهت حفاظت و بهره‌برداری پایدار از منابع طبیعی و نگهداری میراث فرهنگی، باعث ایجاد چالش‌های جدید در روابط خارجی و تخریب‌کننده تصویر کشور درجهان شده‌اند. از اینرو توصیه می‌شود که با مسئولیت و تلاش نهادهای دولتی با مشارکت تشکل‌های مردم‌نهاد، جوامع دانشگاهی، بخش خصوصی و مردم محلی گفتگوهایی در قالب توسعه پایدار صورت پذیرد، راهبرد و برنامه مدیریت جامع یکپارچه سراسر حوضه آبریز با هدف احیا، حفاظت و بهره‌برداری پایدار ازمنابع طبیعی حوضه با بازتعریف حکمرانی تهیه و سازوکار اجرایی آن تشکیل شود. در این چارچوب، افزایش آگاهی مردم، رعایت اصل شفافیت، مسئولیت‌پذیری، همدلی و همکاری کلیه دست‌اندرکاران ازجمله مسئولان دولتی درپایتخت و ذینفعان در حوضه آبریز زاینده‌رود ضروری و مطابق با منافع ملی بوده و درصورت اقدام نویددهنده افقی روشن به ساکنان حوضه خواهد بود.