طراحی الگوی غذایی حساس به آب و محیط زیست با رویکرد بهینه‌سازی چندهدفه برای گروه سنی 19 تا 30 سال

رشد جمعیت، شهرنشینی و تغییر در الگو غذایی، فشار فزاینده‌ای بر منابع و محیط‌زیست وارد آورده. در شرایط اقلیم ناپایدار و محدودیت منابع، بازطراحی الگوهای غذایی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر به شمار می‌آید. این پژوهش با تمرکز بر گروه سنی 19 تا 30 سال، مدلی چندهدفه مبتنی بر الگوریتم ژنتیک nsga-ii ارائه می‌کند تا سبد غذایی حساس به آب و محیط‌زیست را طراحی کند که از کفایت اقتصادی و تغذیه‌ای نیز برخوردار باشد. مدل شامل اهداف: ردپای‌آب، زمین استفاده‌شده، انتشار گازهای‌گلخانه‌ای، اسیدی‌شدن، تغذیه‌گرایی، تنوع‌ زیستی، هزینه و هدررفت غذایی. داده‌های وردی مدل از مطالعات lca جهانی مواد غذایی و قیمت‌ آنها از میانگین 20ساله استفاده شده است. نتایج نشان داد کاهش هدفی (مانند مصرف آب) لزوماً به بهبود سایر پیامدها منجر نمی‌شود؛ برای مثال، کاهش ردپای‌آب ممکن است با افزایش هزینه یا انتشار گازهای‌گلخانه‌ای همراه باشد. در سناریوی بهینه برای مردان، رژیم پیشنهادی شامل افزایش مصرف سبزیجات (14.5٪)، سیب‌زمینی (13٪)، جو (16٪)، لبنیات (10٪) و میوه‌ها (12٪) است. این رژیم در مقایسه با رژیم فعلی، هزینه را 14٪، گازهای گلخانه‌ای را 23٪، اسیدی شدن را 15٪، تغذیه‌گرایی را 15٪، ردپای آب را 22٪ و هدررفت غذایی را 16٪ کاهش می‌دهد؛ درحالی‌که کاربری زمین و آسیب به تنوع زیستی به ترتیب 2٪ و 22٪ افزایش می‌یابد. یافته‌ها نشان می‌دهد، با اصلاح برخی رویکردها به نفع اقلام با ردپای کمتر، کاهش هدررفت در زنجیره تامین، و نهادینه‌سازی الگوهای پایدار در محیط‌های جمعی می‌توان به حکمرانی موثرتر آب کمک کند. همچنین بومی‌سازی ضرایب lca برای ایران، دقت و قابلیت اجرای چنین مدل‌هایی را افزایش می‌دهد.