حکمرانی داده و هوش مصنوعی در مدیریت منابع آب ایران: چارچوب یکپارچه برای تصمیم‌سازی و پیش‌بینی پایدار

تحول دیجیتال به یکی از الزامات اصلی دستیابی به مدیریت پایدار منابع آب در شرایط تغییر اقلیم و کمبود منابع تبدیل شده است. این پژوهش با هدف تدوین چارچوبی یکپارچه برای حکمرانی داده و کاربرد هوش مصنوعی در بخش آب ایران انجام شده است. مطالعه حاضر با بهره‌گیری از تجارب جهانی در کشورهایی چون استرالیا، کره جنوبی و ژاپن، عوامل کلیدی موفقیت در حکمرانی دیجیتال آب شامل یکپارچگی داده‌ها، تحلیل‌های پیش‌بینی و همکاری نهادی را شناسایی می‌کند. روش پژوهش، تلفیقی و کیفی–تحلیلی است که ضمن ارزیابی زیرساخت داده‌ای ایران، نقاط ضعف و موانع پیاده‌سازی سامانه‌های هوشمند را مشخص می‌سازد. یافته‌ها نشان می‌دهد تملک پراکنده داده، نبود هم‌پوشانی نهادی و مقاومت در برابر شفافیت، موانع اصلی تصمیم‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی هستند. چارچوب پیشنهادی با تاکید بر ایجاد «درگاه ملی داده‌های آب»، «مرکز هوش مصنوعی آب و اقلیم» و ارتقای فرهنگ داده‌محور، زمینه گذار به حکمرانی مقاوم و تصمیم‌سازی مبتنی بر شواهد را فراهم می‌کند