تحلیل نقش متغیرهای اقتصادی در ارتقای کیفیت منابع آب ایران با تاکید بر حکمرانی و مقایسه تطبیقی بین‌المللی

مدیریت پایدار منابع آب به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های توسعه در کشورهای در حال رشد، نیازمند شناسایی عوامل اقتصادی و نهادی اثرگذار بر کیفیت آب است. پژوهش حاضر با تمرکز بر ایران و مقایسه آن با سه کشور منتخب آسیایی (ترکیه، هند و چین)، به بررسی نقش سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های آبی، سطح دسترسی به فناوری‌های نوین و شدت سیاست‌های محیط‌زیستی در بهبود شاخص‌های کیفی آب پرداخته است. داده‌های سری زمانی موجود با بهره‌گیری از مدل رگرسیون چندمتغیره تحلیل شدند. نتایج نشان داد که دو متغیر سرمایه‌گذاری و فناوری بیشترین سهم را در ارتقای کیفیت منابع آبی ایران دارند، در حالی که سیاست‌های محیط‌زیستی عمدتاً نقش تکمیلی و تقویتی ایفا می‌کنند. همچنین تحلیل تطبیقی حاکی از آن است که شکاف ایران با کشورهایی مانند ترکیه و چین بیشتر ناشی از سطح پایین سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری محدود از فناوری‌های نوین است تا تفاوت‌های اقلیمی. یافته‌های این مطالعه می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری در جهت ارتقای حکمرانی آب، کاهش نابرابری‌های اجتماعی در دسترسی به آب سالم و تدوین برنامه‌های توسعه پایدار ملی باشد.