بهینه سازی نیاز آبی ذرت علوفه‌ای تحت آبیاری سنتی جوی پشته‌ای در شرایط مزرعه‌ای منطقه علی‌آباد فشافویه

در بسیاری از مناطق کشور، به‌ویژه دشت علی‌آباد فشاپویه، آبیاری ذرت علوفه‌ای عموماً به روش جوی پشته‌ای و به‌صورت سنتی در 7 نوبت انجام می‌گیرد. در این پژوهش و بر اساس اندازه‌گیری‌های مزرعه‌ای با ثبت مدّت زمان هر نوبت آبیاری و دبی واقعی چاه، مقدار آب مصرفی ذرت علوفه‌ای از کاشت تا برداشت حدود 850 میلی‌متر به‌دست آمد. این در حالی است که بر اساس برآوردهای نیاز آبی گیاه، که طی سه سال متوالی (1399 تا 1401) تحت شرایط مزرعه‌ای و با بهره‌گیری از داده‌های ثبت‌شده توسط دستگاه tdr انجام گرفت، مقدار بهینه آب مصرفی برای دستیابی به حداکثر عملکرد حدود 693 میلی‌متر تعیین شد. مقایسه این مقادیر نشان داد که در شرایط فعلی، حدود 5/18 درصد بیش از نیاز واقعی گیاه آب مصرف می‌شود. به‌منظور ارزیابی عملی این موضوع، یک طرح پایلوت در سال 1403 در سطح 5‌/2 هکتار با کشت ذرت علوفه‌ای رقم sc.704 تحت روش سنتی جوی پشته‌ای اجرا گردید. نتایج این مطالعه بیانگر آن بود که با اعمال 6 نوبت آبیاری در مراحل بحرانی (جوانه‌زنی، ساقه‌روی، ظهور گل نر، ظهور گل ماده، تشکیل دانه و مرحله شیری شدن دانه)، می‌توان نیاز آبی گیاه را با 693 میلی‌متر تامین نمود. یافته‌های تحقیق حاضر بر ضرورت بهینه‌سازی مدیریت آبیاری در این منطقه و امکان صرفه‌جویی قابل توجه در منابع آب محدود تاکید دارد.