بازنمایی مفاهیم ریاضی در علم سیاست؛ از هندسه قدرت تا نظریه بازی‌ها

ریاضیات در قرن بیستم و بیست‌و‌یکم از قلمرو علوم طبیعی فراتر رفته و به ابزاری معرفتی در علوم انسانی و سیاسی بدل شده است. مفاهیم بنیادینی چون نظم، تعادل، تعارض، بازی و تصمیم‌گیری، از سطح معادلات و نظریه‌های کمی به عرصه تبیین رفتارهای سیاسی و ساختارهای قدرت راه یافته‌اند. این مقاله با رویکردی نظری- تحلیلی و میان رشته‌ای، به بررسی نسبت میان منطق ریاضی و تفکر سیاسی می‌پردازد و می‌کوشد نشان دهد که رفتارها و ساختارهای سیاسی در لایه‌های پنهان خود، انعکاسی از مفاهیم و الگوهای ریاضی هستند. در چارچوبی تلفیقی از آمار، نظریه بازی‌ها و هندسه قدرت مقاله تحلیل می‌کند که چگونه ریاضیات از سطح ابزار محاسبه فراتر رفته و به زبان بازنمایی قدرت و عقلانیت سیاسی در جهان مدرن تبدیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ریاضیات نه صرفا وسیله‌ای برای فهم سیاست، بلکه زبانی برای تولید و شکل‌دهی به آن است؛ به‌گونه‌ای که سیاست معاصر در پرتو منطق ریاضی، به عرصه‌ای برای بازاندیشی در معنای قدرت، کنش و تعاملات انسان‌ها با یکدیگر مبدل می‌شود.