عوامل موثر بر نهادینه‌سازی رویکرد پژوهش‌محور در فرایند یاددهی-یادگیری ریاضی در دوره ابتدایی

در سال‌های اخیر، آموزش و پرورش با تاکید بر پرورش مهارت‌های تفکر و حل مسئله، توجه ویژه‌ای به توسعه‌ی نگرش پژوهش‌محور در میان دانش‌آموزان نشان داده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر نهادینه‌سازی پژوهش‌محوری در فرایند یاددهی-یادگیری، به‌ ویژه در درس ریاضی دوره ابتدایی انجام شد. این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد آمیخته (کیفی و کمی) انجام گرفت. در بخش کیفی، 12 نفر از معلمان با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و دیدگاه‌های آنان از طریق یک پرسش‌نامه باز درباره عوامل موثر بر پژوهش‌محوری گردآوری شد. سپس در بخش کمی، بر اساس یافته‌های بخش کیفی و با استفاده از پرسش‌نامه 38 سوالی محقق‌ساخته، داده‌ها از 225 معلم دوره ابتدایی به ‌صورت نمونه‌گیری سهمیه‌ای جمع‌آوری شد. تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که عوامل موثر بر نهادینه‌سازی پژوهش‌محوری شامل چهار مولفه‌ی اصلی نقش معلم، محتوای کتب درسی، نقش مدرسه و نقش خانواده است. نتایج تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر نشان داد که بیشترین سهم در تقویت پژوهش‌محوری مربوط به نقش معلم و کمترین سهم مربوط به نقش خانواده است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند مبنایی برای طراحی برنامه‌های درسی و فعالیت‌های یاددهی-یادگیری پژوهش‌محور در آموزش ریاضی ابتدایی قرار گیرد.