تاثیر استفاده از وسایل کمک آموزشی فیزیکی و دیجیتالی بر درک مفهوم اعداد و یادگیری ترتیب اعداد در دانش‌آموزان اول ابتدایی

این مطالعه با هدف بررسی تاثیر به‌کارگیری وسایل کمک آموزشی فیزیکی و دیجیتالی بر درک مفهوم عدد و یادگیری ترتیب اعداد در دانش‌آموزان پایه اول ابتدایی انجام شد. پژوهش حاضر از نوع مطالعات نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر پایه اول ابتدایی شهر زنجان در سال تحصیلی 1404-1405 بود. از این جامعه، دو کلاس 25 نفره به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی یکی به عنوان گروه آزمایش و دیگری به عنوان گروه کنترل تعیین شدند. به گروه آزمایش به مدت 8 هفته و در قالب 2 جلسه 30 دقیقه‌ای در هفته، آموزش مفاهیم عدد و ترتیب اعداد با استفاده از دست‌سازه‌های متنوع (مانند چرتکه آموزشی ساده، مکعب‌های شمارش، دست‌سازه‌های نمدی و بازی‌های دیجیتالی با اعداد) ارائه شد. گروه کنترل، همان آموزش سنتی و کتاب‌محور را دریافت کرد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل: 1) آزمون معلم‌ساخته سنجش درک مفهوم عدد و ترتیب اعداد (با تایید روایی محتوایی و پایایی 82/0) و 2) چک‌لیست مشاهده‌ای محقق‌ساخته برای ثبت کیفی تعامل و درک دانش‌آموزان بود. داده‌های کمّی با استفاده از نرم‌افزار spss و به کارگیری آزمون تحلیل کوواریانس مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، بین میانگین نمرات پس‌آزمون دو گروه در متغیر وابسته (درک مفهوم عدد و ترتیب اعداد) تفاوت معناداری وجود دارد (p<0/05). دانش‌آموزان گروه آزمایش که از دست‌سازه‌ها استفاده کرده بودند، عملکرد به‌مراتب بهتری در تشخیص مقدار اعداد، شمارش، جایگاه اعداد در دنباله و درک رابطه قبل و بعد اعداد نشان دادند. مشاهدات کیفی نیز حاکی از افزایش تمرکز، اشتیاق و توانایی حل مسائل ساده عددی در دانش‌آموزان گروه آزمایش بود. بر اساس یافته‌های این پژوهش، استفاده از دست‌سازه‌ها به عنوان یک راهبرد آموزشی فعال و ملموس، می‌تواند در تحکیم درک مفهومی عدد و تسهیل یادگیری ترتیب اعداد در دانش‌آموزان اول ابتدایی موثر واقع شود. این روش به معلمان توصیه می‌شود تا با درگیر کردن حواس مختلف دانش‌آموزان، پایه‌ای مستحکم برای مفاهیم بنیادی ریاضی ایجاد کنند.