تاثیر محیط یادگیری مبتنی بر وب بر تفکر خلاق دانش‌آموزان در درس ریاضی: یک مطالعه نیمه‌آزمایشی

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر به‌کارگیری محیط‌های یادگیری مبتنی بر وب بر ارتقای سطح تفکر خلاق دانش‌آموزان پایه نهم در درس ریاضی انجام شد. مطالعه حاضر با رویکرد کمّی و در قالب یک طرح نیمه‌آزمایشی با طرح‌ریزی پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل اجرا گردید. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش‌آموزان پایه نهم شهرستان مرند در سال تحصیلی 1404-1403 تشکیل دادند که از میان آنان، با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس، 50 نفر انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر کدام 25 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت 10 جلسه در معرض آموزش ریاضی همراه با یک پلتفرم یادگیری مبتنی بر وب قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل به روش سنتی آموزش دید. ابزار گردآوری داده‌ها، آزمون تفکر خلاق تورنس (فرمb) بود که چهار مولفه سیالی، انعطاف‌پذیری، ابتکار و بسط را می‌سنجد. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از نرم‌افزار spss و از طریق آزمون تحلیل کوواریانس (ancova) مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد که پس از تعدیل اثر نمرات پیش‌آزمون، بین عملکرد دو گروه در تمامی مولفه‌های تفکر خلاق تفاوت معناداری وجود دارد. به‌عبارتی، شرکت‌کنندگان در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، نمرات به‌مراتب بالاتری در پس‌آزمون به‌دست آوردند و این پیشرفت در مولفه‌های ابتکار و بسط از همه چشمگیرتر بود. یافته‌ها حاکی از آن است که محیط‌های یادگیری مبتنی بر وب با فراهم آوردن فضایی تعاملی، افزایش انگیزه و تقویت خودارزیابی، می‌توانند نقش موثری در پرورش و شکوفایی تفکر خلاق دانش‌آموزان در درس ریاضی ایفا کنند. بر این اساس، توسعه زیرساخت‌های آموزش الکترونیکی و ترکیب هوشمندانه آن با آموزش حضوری به عنوان یک ضرورت در راستای ارتقای مهارت‌های شناختی سطح بالا در نظام آموزشی پیشنهاد می‌گردد.