موانع و اهرم‌های اجرای آموزش استیم در درس ریاضی: مرور نظام‌مند 2023–2025 با تاکید بر توسعه‌ی حرفه‌ای معلمان و هم‌ترازی برنامه‌درسی-ارزشیابی

با وجود اجماع فزاینده درباره مزایای رویکرد استیم در آموزش مدرسه‌ای، شکاف قابل‌توجهی میان تایید نظری و اجرای واقعی آن در کلاس وجود دارد. این پژوهش با رویکرد مرور نظام‌مند، موانع اجرای استیم در مدارس، به‌ویژه در آموزش ریاضی، را شناسایی و تلفیق کرده است. جست‌وجو بر اساس دستورالعمل «prisma 2020» در پایگاه‌های داخلی و بین‌المللی و با تمرکز بر مطالعات داوری‌شده سال‌های 2023 تا 2025 انجام شد. ارزیابی کیفیت با چک‌لیست‌های jbi و mmat و تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمونی صورت پذیرفت. از میان پژوهش‌های شناسایی‌شده، 10 مطالعه واجد شرایط وارد سنتز شدند. یافته‌ها نشان داد موانع اصلی در چهار خوشه سازمانی، حرفه‌ای، زیرساختی و انگیزشی-ادراکی قرار می‌گیرند؛ ازجمله می‌توان به کمبود آموزش و توسعه حرفه‌ای معلمان، حمایت ناکافی مدیریتی و سیاستی، ناهماهنگی با برنامه درسی رسمی و محدودیت زمانی برای طراحی و اجرای واحدهای میان‌رشته‌ای اشاره کرد. بررسی‌های میان‌فرهنگی نشان داد که حتی در نظام‌های آموزشی با نگرش مثبت معلمان، موانع ساختاری و سیاستی همچنان پابرجاست و تحقق آموزش تلفیقی به وجود شرایط تسهیل‌گر مدرسه، راهنماهای اجرایی روشن و همکاری بین‌رشته‌ای نیاز دارد. همچنین در پیمایش‌های گسترده، هنجار ذهنی، ادراک سهولت و سودمندی از پیش‌بین‌های کلیدی نیت اجرای استیم گزارش شده است. در نتیجه، برای کاهش شکاف اجرا، چهار راهبرد کلیدی پیشنهاد می‌گردد: «بازطراحی برنامه درسی و نظام ارزشیابی»، «توسعهحرفه‌ای جامع و مستمر معلمان و نهادینه‌سازی اجتماع‌های یادگیری»، «تقویت پشتیبانی نهادی، رهبری مدرسه و تامین منابع» و «استقرار نظام پایش و بازخورد مستمر».