تحلیل محتوای کتاب حسابان 1 رشته ریاضی و فیزیک از منظر هوش‌های چندگانه گاردنر، سطوح شناختی بلوم و مولفه‌های نظریه‌ی apos

هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل محتوای کتاب درسی حسابان 1 پایه یازدهم رشته ریاضی و فیزیک (چاپ 1405-1404، کد 111214) دوره دوم متوسطه، براساس میزان و نحوه به‌کارگیری هوش‌های چندگانه گاردنر، حیطه‌های یادگیری بلوم و مولفه‌های نظریه‌ی apos در واحدهای تحلیلی مختلف کتاب است، تا مشخص شود این محتوا تا چه حد پوشش‌ دهنده طیف وسیعی از استعدادهای دانش‌آموزان و شیوه‌های یاددهی- یادگیری می‌باشد. واحدهای تحلیل شامل کلیه فعالیت‌ها، مثال‌ها، تصاویر، داده‌نماها (اینفوگرافیک)، کار در کلاس‌ها و تمرین‌های کتاب است. در این پژوهش از آزمون آماری خی‌دو برای بررسی معناداری اختلاف میان فراوانی انواع هوش‌ها، انواع حیطه‌های یادگیری بلوم و مولفه‌های نظریه‌ی apos استفاده شده‌است. این آزمون نشان داد که اختلاف معناداری میان فراوانی به‌کارگیری انواع هوش‌ها از یک سو، فراوانی حیطه‌های یادگیری بلوم و مولفه‌های نظریه‌ی apos از سوی دیگر، در محتوای حسابان1 وجود دارد. در واقع هنگام تالیف این کتاب به تفاوت‌های فردی دانش آموزان توجه کمتری شده و محتوای آن‌ بر اساس یک رویکرد خاص نوشته شده است. در مبحث هوش‌های چندگانه گاردنر، بیشترین توجه به هوش منطقی-ریاضی و تصویری-فضایی و کمترین توجه به هوش‌های موسیقیایی و درون فردی بوده و در مبحث حیطه‌های یادگیری بلوم، بیشترین توجه به حیطه شناختی و حیطه‌های عاطفی و روانی-حرکتی مورد غفلت قرار گرفته‌اند. همچنین در مولفه‌های نظریه apos بیشترین فراوانی برای مولفه‌ عمل و کمترین فراوانی برای مولفه‌ی طرحواره است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند مبنایی برای بهبود روند تالیف و بازنگری کتاب‌های درسی باشد و به تولید محتوایی متناسب با تنوع استعدادها و نیازهای یادگیری دانش‌آموزان کمک کند.