تحلیل کج فهمی های انتقال مفاهیم فشار از کتاب علوم تجربی نهم به کتاب فیزیک دهم

این پژوهش با هدف تحلیل گسست‌های مفهومی و شناسایی کج‌فهمی‌های آموزشی در مبحث فشار در کتاب‌های علوم تجربی پایه نهم و فیزیک پایه دهم انجام شده است. روش این مطالعه توصیفی از نوع تحلیل محتوای کیفی و تطبیقی است که با بررسی دقیق متون، تصاویر و فعالیت‌های آموزشی کتاب‌های درسی چاپ سال 1404 و تحلیل پیشینه‌های پژوهشی در حوزه آموزش فیزیک صورت گرفته است. یافته‌های مطالعه نشان می‌دهد که ساده‌سازی‌های نادقیق آموزشی در پایه نهم، به‌ویژه ارائه تعاریف شبه‌برداری از فشار و تمرکز مفرط بر مدل وزن‌محور در سیالات، منجر به شکل‌گیری کج‌فهمی‌های آموزش‌زاد در دانش‌آموزان می‌شود. این کج‌فهمی‌ها در پایه دهم مانع از درک صحیح ماهیت نرده‌ای فشار و پذیرش مدل جنبش مولکولی در گازها می‌گردند. نتایج حاصل از این مطالعه حاکی از آن است که رعایت نکردن دقیق پیوستگی عمودی در تالیف محتوا، چالش‌های جدی در یادگیری مفاهیم انتزاعی نظیر اصل پاسکال، نیروی شناوری و آزمایش توریچلی ایجاد کرده است. در نهایت، این پژوهش با شناسایی دقیق نقاط بحرانی گسست مفهومی، پیشنهادهایی برای اصلاح عبارات کتاب نهم و بازنگری در توالی مطالب جهت بهبود انتقال یادگیری و کاهش تداخل‌های آموزشی ارائه می‌دهد.