بررسی چالش‌های طراحی سوالات مفهومی در ارزشیابی دانشجویان در درس فیزیک از منظر دانش محتوایی-تربیتی

ارزشیابی به‌عنوان یکی از مولفه‌های کلیدی فرایند آموزش، نقش تعیین‌کننده‌ای در جهت‌دهی به یادگیری دانشجویان دارد. در آموزش فیزیک، غلبه‌ی سوالات محاسباتی و تاکید بر روش‌های ریاضی، در بسیاری موارد به یادگیری سطحی و ضعف در درک مفهومی منجر شده است. پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و تاملی، به بررسی چالش‌ها و پیامدهای طراحی و به‌کارگیری سوالات مفهومی در ارزشیابی دانشجویان درس فیزیک از منظر دانش محتوایی تربیتی (pck) می‌پردازد. داده‌های پژوهش از طریق مشاهدات کلاسی، تحلیل پاسخ‌های امتحانی و بازخورد دانشجویان در طی چند نیم‌سال تحصیلی گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه دانشجویان در مواجهه‌ی اولیه با سوالات مفهومی واکنش‌های مقاومتی از خود نشان می‌دهند، اما به‌تدریج توجه آنان به توضیحات کلاسی افزایش یافته، یادداشت‌برداری هدفمندتر شده و نگاه آنان به یادگیری فیزیک از حفظ فرمول‌ها به درک مفاهیم تغییر می‌کند. نتایج این مطالعه بر اهمیت نقش استاد به‌عنوان طراح سوالات ارزشیابی و ضرورت توازن میان سنجش مفهومی و حل مسئله در آموزش علوم‌تجربی تاکید دارد و می‌تواند راهنمایی عملی برای مدرسان فیزیک و معلمان آینده علوم‌تجربی باشد.