بررسی تاثیر آموزش با رویکرد تجربه‌گرایی بر یادگیری مفهوم چگالی در پایه دهم

مفهوم «چگالی» یکی از مفاهیم بنیادی و میان‌رشته‌ای در علوم است که نقشی تعیین‌کننده در درک رفتار مواد و طراحی فرآیندهای صنعتی دارد. با وجود اهمیت این مفهوم، یافته‌های پژوهشی نشان می‌دهند که بسیاری از فراگیران در درک صحیح رابطه‌ی میان جرم، حجم و چگالی با چالش مواجه‌اند و اغلب آن را صرفاً به‌صورت یک رابطه ریاضی و انتزاعی می‌آموزند. این پژوهش با هدف ارتقای درک مفهوم و کاهش کج‌فهمی‌های دانش‌آموزان در مبحث چگالی، بر اساس رویکرد یادگیری تجربی و نظریه سازنده‌گرایی، به طراحی و اجرای مجموعه‌ای از فعالیت‌های آزمایشگاهی ساده و در دسترس می‌پردازد. روش پژوهش از نوع توصیفی–کیفی بوده و در دو کلاس فیزیک پایه دهم در ناحیه یک شهر شیراز اجرا شد. در کلاس نخست، آموزش به شیوه مرسوم سخنرانی و پرسش ‌و پاسخ انجام گرفت و در کلاس دوم، مجموعه‌ای از آزمایش‌های عملی شامل اندازه‌گیری جرم و حجم، بررسی شناوری و تاثیر دما و غلظت بر چگالی اجرا گردید. داده‌ها از طریق مشاهده مستقیم، ارزشیابی فرایندی و آزمون کتبی گردآوری شدند. نتایج حاکی از آن است که رویکرد آموزش مبتنی بر تجربه موجب افزایش معنادار درک مفهومی، کاهش خطاهای شناختی و ارتقای نگرش مثبت و علاقه‌مندی دانش‌آموزان به درس شد. بر اساس یافته‌ها، آموزش مبتنی بر فعالیت و تجربه می‌تواند به‌عنوان رویکردی کارآمد برای تدریس مفاهیم انتزاعی در آموزش علوم تجربی مورد استفاده قرار گیرد.