طراحی و اجرای آزمایش‌های ساده و کاربردی در مدارس: رویکردی تلفیقی برای تحول آموزش شیمی در بستر یادگیری تجربی

این پژوهش با هدف ارائه‌ی چارچوبی جامع و بومی برای طراحی و اجرای آزمایش‌های ساده، ایمن و کم‌هزینه در آموزش شیمی مدارس انجام گرفته است. با توجه به چالش‌های موجود در تامین تجهیزات آزمایشگاهی و کاهش انگیزش تحصیلی در بین دانش‌آموزان، این پژوهش درصدد است تا نشان دهد چگونه می‌توان با بهره‌گیری از رویکرد یادگیری تجربی، یادگیری عمیق و پایدار را در محیط‌های آموزشی با حداقل امکانات محقق ساخت. روش پژوهش مبتنی بر طراحی (design-based research) بوده و شامل چهارمرحله‌ی تحلیلی، طراحی مفهومی، اجرای میدانی و بازنگری نظام‌مند است. درمرحله‌ی نیازسنجی، موانع آموزشی، محدودیت منابع و الگوهای غالب تدریس در مدارس مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه، مجموعه‌ای از آزمایش‌های بومی با استفاده از مواد در دسترس مانند جوش‌شیرین، سرکه و عصاره‌ی کلم قرمز به‌عنوان شناساگر طبیعی ph طراحی و اجرا شد. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه‌های استاندارد، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و مشاهده‌ی مستقیم گردآوری و با روش تحلیل مضمون و آمار توصیفی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان دادند که این آزمایش‌ها موجب افزایش قابل‌توجه درک مفهومی، انگیزش یادگیری و حس خودکارآمدی علمی دانش‌آموزان شده‌اند. افزون بر این، دبیران شرکت‌کننده تاکید کردند که این رویکرد باعث تغییر نقش آنان از انتقال‌دهنده‌ی دانش به تسهیل‌گر فرآیند یادگیری شده است.