بررسی مقایسه‌ای مباحث زیستی، فیزیک و زمین کتاب علوم تجربی پایه هفتم براساس شاخص ویلیام رومی

محتوای مطلوب کتاب‌های درسی موجب پرورش دانش‌آموزان خلاق و فعال می‌شود. تحلیل محتوای کتب درسی در نظام آموزشی متمرکز، نقاط ضعف محتوا را آشکارکرده و ضرورت بازنگری برای تدوین و تالیف کتبی متناسب با سن و پایه تحصیلی دانش‌آموزان فراهم می‌شود. یکی از بهترین روش‌ها در تحلیل بر پایه شاخص ویلیام رومی است که متون، تصاویرو پرسش‌های کتب درسی از منظر فعالانه بودن آنها مورد بررسی قرار می‌گیرد. براساس این شاخص هرچه ضریب درگیری دانش‌آموز با موضوع درسی از4/ 0بیش‌تر و به عدد 5/1 نزدیک‌تر باشد، آن موضوع فعال‌تر تالیف شده است. در این مطالعه، متون و تصاویر پنج فصل14،13،12،11و15مباحث زیستی، چهار فصل 9،8،2و10 مباحث فیزیک و سه فصل 6،5و7 مباحث زمین کتاب علوم تجربی پایه هفتم در سال تحصیلی 1405-1404 مورد بررسی قرارگرفت. نتایج به دست آمده این مطالعه از ضریب درگیری فصول زیستی برای متن (22/0) و تصاویر (28/0)، نشان داد که متن و تصاویربه صورت غیرفعال تالیف شده است. همچنین نتایج ضریب درگیری فصول فیزیک برای متن (32/0) و برای تصاویر(48/0)، نشان داد که تصاویر آن به صورت فعال تالیف شده اما متن آن خیر. درنهایت نتایج ضریب درگیری فصول زمین برای متن (40/0) و تصاویر (45/0) که نشان داد متن این مباحث حداقل نمره لازم برای فعال بودن را کسب کرده که البته کافی نیست.همچنین تصاویر آن به صورت فعال تالیف شده است.

a comparative study of biological, physical, and earth science topics in the seventh grade science textbook based on william romy’s index

well-designed textbook content plays a crucial role in fostering creative and active learners. content analysisof textbooks within the educational system helps identify weaknesses and highlights the need for revising anddeveloping instructional materials in accordance with students’ age and academic level. one of the mosteffective approaches to content analysis is the william romi method, which evaluates textbook texts, images,and questions based on their level of learner engagement. according to this method, the student engagementcoefficient with the lesson content was calculated as 0.41 for text and 0.51 for images, indicating a relativelyclose alignment with the subject matter. based on these criteria, four lessons from biology, three lessons fromphysics, and three lessons from earth science were analyzed. the study examined chapters 11, 12, 13, 14, and15 of biology, four lessons from physics, and three lessons from chapter 7 of earth science in the grade 7experimental sciences textbook for the 1404−1405 academic year. the findings revealed that the engagementcoefficients for biology chapters were 0.22 for text and 0.28 for images, indicating that both components weredesigned in a largely inactive manner. similarly, the engagement coefficient for physics chapters was 0.32 fortext and 0.48 for images, suggesting that images were more effectively designed than textual content. in thecase of earth science chapters, the engagement coefficients were 0.40 for text and 0.32 for images, showingthat the text achieved the minimum required level for active learning, whereas the images remained below theacceptable threshold.