بررسی مروری تاثیررویکرد steam برخلاقیت‌ دانش‌ آموزان ‌و درک‌عمیق‌ترمفاهیم فیزیک کتاب علوم پایه هشتم.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر رویکرد یکپارچه استیم یا steam بر پرورش خلاقیت و درک مفهومی دانش‌آموزان پایه هشتم در مباحث فیزیک انجام شده است؛ ضرورتی که از کاهش علاقه و یادگیری سطحی دانش‌آموزان در این حوزه نشات می‌گیرد. با وجود گسترش جهانی آموزش steam، بررسی‌های پیشین نشان می‌دهد که در زمینه کاربرد این رویکرد در آموزش فیزیک متوسطه اول در ایران، همچنان شکاف پژوهشی قابل توجهی وجود دارد.این تحقیق به شیوه مرور نظام‌مند با رویکرد کیفی انجام شده و مبتنی بر تحلیل محتوای 30 مقاله و 2 کتاب علمی منتشرشده در فاصله سال‌های 2017 تا 2025 است. منابع با استفاده از کلید واژه‌های مرتبط با steam، خلاقیت و مفاهیم فیزیک انتخاب و پس از غربالگری، مورد تحلیل عمیق قرار گرفتند. دامنه بررسی شامل مفاهیم محوری فیزیک پایه هشتم همچون الکتریسیته، مغناطیس و نور بود .یافته‌ها نشان می‌دهد که بهره‌گیری از steam موجب ارتقای معنادار شاخص‌های خلاقیت (ایده‌پردازی، انعطاف‌پذیری و بسط) و بهبود قابل توجه درک مفهومی از مباحث فیزیک می‌شود. شواهد بیانگر آن است که فعالیت‌های پروژه‌محور و مسئله‌محور این رویکرد، علاوه بر کاهش تصورات نادرست، انگیزش، مشارکت و یادگیری پایدار را در دانش‌آموزان تقویت می‌کند. همچنین نتایج حاکی از آن است که اجرای استیم، به‌ویژه با تکیه بر منابع کم‌هزینه و فعالیت‌های عملی، با شرایط مدارس ایران سازگاری دارد. این پژوهش اجرای گسترده استیم در مدارس ایران را، به عنوان ضرورتی برای آموزش قرن 21، با تمرکز بر آموزش ضمن خدمت معلمان و فراهم کردن مواد ساده و در دسترس برای تدریس پیشنهاد می‌کند.

a systematic review of the impact of the steam approach on students’ creativity and deeper conceptual understanding of physics topics in the eighthgrade science textbook

the present study aimed to systematically investigate the impact of the integrated steam approach onfostering creativity and conceptual understanding among eighth-grade students in physics topics, anecessity arising from the declining interest and superficial learning observed in this domain. despite theglobal expansion of steam education, previous reviews indicate a significant research gap in iranregarding the application of this approach in lower-secondary physics education.this research was conducted as a systematic review with a qualitative approach, based on content analysisof 30 peer-reviewed articles and 2 scholarly books published between 2017 and 2025. sources wereidentified using keywords related to steam, creativity, and core physics concepts, screened rigorously,and subjected to in-depth thematic analysis. the scope encompassed key eighth-grade physics topics,including electricity, magnetism, and light.findings reveal that the steam approach significantly enhances creativity indicators (fluency, flexibility,originality, and elaboration) and substantially improves conceptual understanding of physics topics.evidence demonstrates that project-based and problem-based activities within steam not only reducemisconceptions but also strengthen motivation, engagement, and long-term retention among students.moreover, the results suggest that implementing steam — particularly through low-cost materials andhands-on activities — is highly compatible with the resource constraints of iranian schools.this study strongly recommends the widespread adoption of the steam approach in iranian schools as anessential component of 21st-century education, with particular emphasis on in-service teacher training andthe provision of simple, accessible teaching materials.