تاثیر رویکرد تلفیقی steam بر یادگیری و انتقال مفاهیم علمی در مقایسه با آموزش سنتی

پژوهش حاضر با رویکرد مروری–تحلیلی، به مقایسه اثربخشی آموزش سنتی با رویکرد تلفیقی علوم، فناوری، مهندسی، هنر و ریاضیات در افزایش یادگیری مفاهیم علوم در میان دانش‌آموزان دبیرستانی و دانشجویان می‌پردازد. بدین منظور، پژوهش‌های نمایان در بازه زمانی 2010 تا 2024 بر اساس ملاک‌هایی چون تمرکز بر یادگیری مفهومی، طراحی فعالیت‌های میان‌رشته‌ای و سنجش انتقال یادگیری بررسی و تحلیل مضمون شدند. جمع‌بندی یافته‌ها نشان می‌دهد که تلفیق مولفه‌های هنر و طراحی با فعالیت‌های علمی و فناورانه، با ایجاد موقعیت‌های یادگیری مسئله‌محور و مشارکتی، درک عمیق‌تر مفاهیم علمی، تداوم یادگیری و انتقال آموخته‌ها به موقعیت‌های تازه را تقویت می‌کند؛ در حالی‌که آموزش سنتی عمدتاً به حفظ و بازتولید دانش محدود می‌شود و کمتر به ارتقای مهارت‌های تفکر سطح‌بالا می‌انجامد. همچنین، کیفیت طراحی آموزشی، آماده‌بودن معلم/مدرس برای تسهیل‌گری، و فراهم‌بودن منابع کارگاهی–آزمایشگاهی، از عوامل تعدیل‌کننده اثرات مشاهده‌ شده‌اند. بر این اساس، توصیه می‌شود برنامه‌های درسی دبیرستان و دانشگاه با پروژه‌های منسجم میان‌رشته‌ای غنی شوند و راهبردهای ارزیابی، علاوه بر سنجش محصول نهایی، فرآیند یادگیری و تفکر طراحی را نیز دربرگیرد. نتایج این مرور می‌تواند راهنمای سیاست‌گذاران و طراحان آموزشی برای استقرار رویکردهای تلفیقی در آموزش علوم باشد.

the impact of the integrated steam approach on learning and transfer of scientific concepts compared to traditional instruction

the present study, using a review–analytical approach, compares the effectiveness of traditionaleducation and the integrated steam (science, technology, engineering, art, and mathematics)approach in enhancing science learning among students at both school and university levels. toachieve this goal, studies conducted between 2010 and 2024 were examined based on criteria such asconceptual learning, interdisciplinary design, and the assessment of learning transfer. the findingsindicate that integrating artistic and design components with scientific and technological activities,through creating problem-based and collaborative learning situations, lead to a deeper understandingof scientific concepts and strengthens the transfer of learning to new contexts. in contrast, traditionaleducation mainly focuses on memorization and reproduction of knowledge and contributes less tohigher-order thinking skills. moreover, factors such as the quality of instructional design, teachers’facilitation skills, and access to laboratory and workshop resources significantly influence theeffectiveness of this approach. based on these findings, it is recommended that high school anduniversity curricula be enriched with interdisciplinary projects, and that assessment should considernot only the final product but also the learning process and design thinking involved.