واکاوی تناسب سطح زبانی کتاب درسی علوم تجربی پایه هشتم با توانایی دانش‌آموزان: یک مطالعه کمی مبتنی بر شاخص مک‌لافلین

پژوهش حاضر با هدف سنجش میزان خوانایی کتاب درسی علوم تجربی پایه هشتم در سه بخش شیمی، زیست‌شناسی و زمین‌شناسی انجام شد. این مطالعه با رویکرد توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر روش کمی، از شاخص مک‌لافلین به‌عنوان یکی از معتبرترین ابزارهای سنجش دشواری زبانی متون بهره گرفت. جامعه پژوهش شامل تمامی فصول کتاب بود و از هر فصل، سه نمونه متنی ده‌جمله‌ای از ابتدا، میانه و انتهای فصل به‌صورت تصادفی انتخاب و تحلیل شد. معیار اصلی ارزیابی، شمارش واژگان چندهجایی و محاسبه شاخص‌های سطح کلاسی، حداقل سن لازم و سطح سنی ایده‌آل براساس شاخص مک‌لافلین بود. یافته‌ها نشان داد که در اغلب فصول، مقدار جذر واژگان دشوار در بازه 6 تا 7 قرار دارد که سطح خوانایی متن را بالاتر از پایه هشتم و عمدتاً در محدوده پایه‌های نهم و دهم نشان می‌دهد. هرچند حداقل سن لازم برای فهم اولیه مطالب با سن تقویمی دانش‌آموزان این پایه هم‌خوانی دارد؛ اما سطح سنی ایده‌آل برای درک عمیق و مستقل متن غالباً بین 15 تا 16 سال برآورد شد. این نتایج بیانگر وجود ناهماهنگی معنادار میان سطح زبانی کتاب و توان خوانشی دانش‌آموزان پایه هشتم است. بررسی مقایسه‌ای بخش‌ها نیز نشان داد که فصول شیمی و زمین‌شناسی از نظر تراکم واژگان تخصصی و پیچیدگی زبانی دشوارتر از بخش زیست‌شناسی‌اند. به‌طور کلی، یافته‌ها از وجود شکاف معنادار میان سطح زبانی کتاب درسی و توان خوانشی دانش‌آموزان حکایت دارد و بر ضرورت بازنگری محتوایی، ساده‌سازی ساختار جملات و تعدیل واژگان تخصصی برای ارتقای اثربخشی آموزش علوم تجربی تاکید می‌کند.

analyzing the correspondence between the language level of the eighth grade science textbook and students' abilities: a quantitative study based on the mclaughlin index

the present study aimed to measure the readability of the eighth grade science textbook in three sections:chemistry, biology, and geology. this study, with a descriptive-analytical approach and based on a quantitativemethod, used the mclaughlin index as one of the most reliable tools for measuring the linguistic difficulty oftexts. the research population included all chapters of the book, and from each chapter, three ten-sentence textsamples from the beginning, middle, and end of the chapter were randomly selected and analyzed. the mainevaluation criteria were counting polysyllabic words and calculating grade level indicators, minimum requiredage, and ideal age level based on the mclaughlin index. the findings showed that in most chapters, the squareroot of difficult words is in the range of 6 to 7, which indicates the level of text readability higher than eighthgrade and mainly in the range of ninth and tenth grades.although the minimum age required for initialcomprehension of the material is consistent with the chronological age of students in this grade, the ideal agefor deep and independent comprehension of the text was often estimated to be between 15 and 16 years. theseresults indicate a significant discrepancy between the language level of the textbook and the reading ability ofeighth grade students. a comparative study of the sections also showed that the chemistry and geology chaptersare more difficult than the biology section in terms of the density of specialized vocabulary and linguisticcomplexity. overall, the findings indicate a significant gap between the language level of the textbook and thereading ability of students and emphasize the need to revise the content, simplify the sentence structure, andadjust specialized vocabulary to improve the effectiveness of experimental science education.