مطالعه‌ی تطبیقی اهداف مبتنی بر مفاهیم زیست‌محیطی در کتاب‌های علوم و سیاست‌های کلان آموزشی

در سال های اخیر اهمیت آموزش مفاهیم مرتبط با محیط زیست به دلیل بروز و شدت یافتن بحران‌ها و مشکلاتی نظیر تغییرات اقلیمی، آلودگی منابع طبیعی و کاهش تنوع زیستی، بیش از پیش برجسته گشته و حایر اهمیت شده است. این پژوهش با هدف بررسی اهداف مبتنی بر مفاهیم زیست‌محیطی در کتاب‌های علوم تجربی دوره ابتدایی و انطباق آن با سیاستهای کلان آموزشی کشورمان در این موضوع انجام شد. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و تطبیقی بوده و جامعه پژوهش شامل کتاب‌های علوم پایه اول تا ششم و اسناد سیاست‌های کلان آموزشی مرتبط با محیط زیست است. داده‌ها با استفاده از چک‌لیست تحلیل محتوا جمع‌آوری و با رویکرد کیفی-توصیفی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که مفاهیم زیست‌محیطی در کتاب‌های علوم عمدتاً جنبه شناختی دارند و پرورش نگرش مثبت، فعالیت‌های عملی و نیز مشارکت فعال دانش‌آموزان در محیط زیست به شکل محدود ارائه شده است. همچنین، تحلیل اسناد بالادستی نشان داد که سیاست‌گذار بر آگاهی، نگرش مسئولانه و فعالیت‌های عملی تاکید دارد، اما محتوای کتاب‌ها با این اهداف هماهنگی کامل ندارد. پژوهش‌های داخلی و خارجی نیز نشان می‌دهند که پرورش نگرش و مهارت‌های محیط زیستی نیازمند فعالیت‌های مشارکتی، خلاقانه و استفاده از فناوری‌های نوین است. بر اساس نتایج، پیشنهاداتی برای ارتقای اهداف زیست‌محیطی در کتاب‌های علوم و توسعه پژوهش‌های تطبیقی ارائه شد تا آموزش محیط زیست در کشور به تربیت شهروندانی مسئول، آگاه و مشارکت‌جو منجر شود.