واکاوی ابعاد و مولفه های دانش پداگوژیکی محتوایی معلمان دوره ابتدایی برای تدریس درس علوم

پژوهش حاضر با هدف واکاوی ابعاد و مولفه‌های دانش پداگوژی محتوا (pck) معلمان دوره ابتدایی برای تدریس درس علوم انجام شد. دانش پداگوژیکی محتوا که تلفیقی از دانش محتوایی و پداگوژیکی است، نقش کلیدی در اثربخشی تدریس ایفا می‌کند. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی است که با روش استنتاجی و اسنادی انجام شده است. جامعه آماری شامل کلیه اسناد مکتوب و دیجیتالی مرتبط بود که با نمونه‌گیری هدفمند و تا حد اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، فهرست‌های استخراج محتوا و فرم‌های فیش‌برداری نظام‌مند بود و داده‌ها با استفاده از تکنیک‌هایی مانند کدگذاری و طبقه‌بندی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که دانش پداگوژیکی محتوایی معلمان علوم ابتدایی یک سازه پیچیده، پویا و چندبعدی است که در پنج بعد اصلی و به هم پیوسته دانش محتوایی ماده درسی علوم، دانش برنامه درسی علوم، دانش راهبردها و روش‌های تدریس علوم، دانش ارزشیابی درس علوم و دانش پداگوژیکی (تربیتی) دسته‌بندی می‌شود. این ابعاد در تعاملی پویا، دانش تخصصی و منحصربه‌فرد معلم را شکل می‌دهند و غنای آن‌ها شرط لازم برای تدریس موثر علوم محسوب می‌شود. نتایج بر ضرورت نگاهی یکپارچه به این ابعاد در برنامه‌های تربیت و توانمندسازی معلمان تاکید دارد.

an analysis of the dimensions and components of elementary teachers' pedagogical content knowledge (pck) in science teaching

the present study aimed to explore the dimensions and components of pedagogical content knowledge(pck) among elementary school teachers for teaching science. pedagogical content knowledge, whichrepresents an amalgamation of content knowledge and pedagogical knowledge, plays a pivotal role inteaching effectiveness. in terms of purpose, this study is applied, and regarding its approach, it is qualitative,conducted using a deductive and documentary analysis method. the statistical population included allrelevant written and digital documents, which were selected through purposive sampling until theoreticalsaturation was achieved. data collection tools consisted of content extraction checklists and systematic notetaking forms. the data were analyzed using techniques such as coding and categorization. the findingsrevealed that the pedagogical content knowledge of elementary science teachers is a complex, dynamic, andmultidimensional construct. it is categorized into five main, interconnected dimensions: knowledge ofscience subject matter content, knowledge of the science curriculum, knowledge of science teachingstrategies and methods, knowledge of science lesson assessment, and pedagogical (educational) knowledge.these dimensions interact dynamically to form the teacher's specialized and unique knowledge base, andtheir richness is considered a prerequisite for effective science instruction. the results underscore thenecessity of adopting an integrated approach to these dimensions in teacher education and professionaldevelopment programs.