تاثیر توسعه دانش محتوایی آموزشی بر کیفیت تدریس علوم مبتنی بر رویکرد فعال: تبیین با مدل «reflective tpack-pck growth model»

هدف این پژوهش، بررسی تاثیر توسعه دانش محتوایی آموزشی (pck) معلمان علوم تجربی بر کیفیت اجرای رویکردهای فعال تدریس در کلاس‌درس است که به عنوان تلفیقی از دانش محتوایی، دانش زمینه‌ای، نقش کلیدی در کارآمدی معلم ایفا می‌کند. این مطالعه به روش آمیخته (کمی-کیفی) و با طرح اکتشافی متوالی روی 150 معلم علوم دوره ابتدائی استان فارس انجام شد. یافته‌ها نشان داد معلمانی که از سطح (pck) بالاتری برخوردار بودند، با تسلط بیشتر بر مفاهیم مشکل‌ساز، از راهبردهای آموزشی خلاقانه‌تر مانند یادگیری مبتنی بر مسئله و پروژه استفاده کرده و به طور موثرتری با چالش‌های یادگیری دانش‌آموزان روبرو شدند. توسعه هدفمند (pck) از طریق دوره‌های کارگاهی مبتنی بر تحلیل درس، منجر به افزایش انعطاف‌پذیری و بهبود نگرش معلمان نسبت به آموزش پژوهش‌محور گردید. همچنین نتایج نشان‌دهنده بهبود قابل توجه در درک مفهومی دانش‌آموزان و افزایش مشارکت آنان در فعالیت‌های علمی بود. در این پژوهش (pck) را راهکاری موثر برای غلبه بر چالش‌های تدریس علوم، از جمله شناسایی باورهای نادرست دانش‌آموزان و طراحی درس‌های جذاب دیده شد. این پژوهش با ارائه مدل مفهومی «reflective tpack-pck growth model» نشان می‌دهد که ارتقای مستمر pck، از طریق فرایندهایی نظیر بازتاب مداری با پشتیبانی هوش مصنوعی ، می‌تواند به یادگیری حرفه‌ای مبتنی بر داده برای معلمان منجر شود. بر این اساس، برنامه‌ریزی برای غنی‌سازی (pck) معلمان پیشنهاد می‌شود. این پژوهش، یک مدل رشد pck مبتنی بر بازتاب و تلفیق‌یافته با tpack را پیشنهاد می‌کند که فناوری و عمل بازتابی را برای توسعه حرفه‌ای معلمان علوم تجربی ادغام می‌نماید.