بررسی محتوای بخش شیمی کتاب درسی علوم تجربی پایه هشتم بر اساس طبقه‌بندی حیطه شناختی بلوم

هدف از این پژوهش، تحلیل محتوای بخش شیمی کتاب درسی علوم تجربی پایه هشتم دوره اول متوسطه بر اساس طبقه‌بندی بازنگری شده حیطه شناختی بلوم است. روش پژوهش، تحلیل محتوای توصیفی کمی است که با بررسی 183 واحد محتوایی شامل متن، تصاویر و فعالیت‌ها در سه فصل مرتبط با شیمی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که بیشترین فراوانی اهداف آموزشی به ترتیب مربوط به سطوح فهمیدن (86/27 درصد)، تحلیل کردن (22/26 درصد) و به‌کار بستن (48/17 درصد) است و 16/43 درصد از کل محتوا به سطوح پایین شناختی (یادآوری و فهمیدن) اختصاص دارد. در مقابل، سهم سطوح عالی تفکر شامل ارزشیابی کردن و خلق کردن بسیار ناچیز بوده و مجموعاً حدود 13 درصد است؛ به طوری که در فصل از درون اتم چه خبر ، سطح خلق کردن صفر درصد می‌باشد. نتایج حاکی از عدم توزیع متوازن سطوح شناختی و تمرکز بر سطوح پایین و میانی است که این امر می‌تواند مانعی برای پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی در دانش‌آموزان باشد. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود معلمان با به‌کارگیری روش‌های تدریس فعال و ارزشیابی‌های عملکردی، و مولفان با بازنگری در محتوا و طراحی فعالیت‌های چالش‌برانگیز، زمینه ارتقای سطح تفکر دانش‌آموزان را فراهم آورند.

content analysis of the chemistry section of the eighth grade experimental science textbook based on bloom's taxonomy of cognitive domain

the purpose of this study is to analyze the content of the chemistry section of the eighth-grade experimentalscience textbook in the lower secondary level based on bloom's revised taxonomy of the cognitive domain.the research method is quantitative descriptive content analysis, performed by examining 183 content unitsincluding text, images, and activities in three chemistry-related chapters. the findings indicate that the highestfrequency of educational objectives corresponds to the levels of understanding (27.86%), analyzing (26.22%),and applying (17.48%), respectively. furthermore, 43.16% of the total content is dedicated to lower cognitivelevels (remembering and understanding). in contrast, the share of higher-order thinking levels, includingevaluating and creating, is very insignificant, totaling about 13%; notably, in the chapter 'what's inside theatom,' the creating level is zero percent. the results indicate an imbalanced distribution of cognitive levelsand a concentration on lower and intermediate levels, which can hinder the fostering of creativity and criticalthinking in students. accordingly, it is suggested that teachers employ active teaching methods andperformance assessments, and that authors revise the content and design challenging activities to facilitate theenhancement of students' thinking levels.