مقایسه روش تدریس درس علوم ابتدائی در کلاس‌های چندپایه و تک‌پایه در ایران

درس علوم در دوره ابتدایی نقش مهمی در توسعه تفکر علمی، کنجکاوی و مهارت‌های حل مسئله دانش‌آموزان دارد و توانایی آن‌ها در درک مفاهیم پایه علمی را شکل می‌دهد. با توجه به تفاوت ساختار کلاس‌های چندپایه و تک‌پایه در مدارس ایران، روش‌های تدریس و تاثیر آن‌ها بر یادگیری دانش‌آموزان نیازمند بررسی و مقایسه است. هدف این پژوهش شناسایی تفاوت‌ها و شباهت‌های روش‌های تدریس درس علوم در کلاس‌های چندپایه و تک‌پایه و تحلیل کارایی آموزشی، مشارکت و تعامل دانش‌آموزان در هر نوع کلاس است. پژوهش حاضر از نوع کیفی و توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای است و داده‌ها از طریق مرور مقالات، همایش‌ها و منابع علمی معتبر جمع‌آوری و با رویکرد تحلیل محتوای تطبیقی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که در کلاس‌های تک‌پایه، تمرکز بر یک سطح تحصیلی امکان طراحی برنامه درسی دقیق و اجرای فعالیت‌های آموزشی منسجم را فراهم می‌کند که منجر به افزایش بهره‌وری آموزشی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان می‌شود. در مقابل، کلاس‌های چندپایه با حضور دانش‌آموزان با سطوح مختلف، نیازمند بهره‌گیری از روش‌های انعطاف‌پذیر، فعالیت‌های گروهی و روش‌های ترکیبی است تا تعامل دانش‌آموزان، یادگیری مشارکتی و انگیزه آنان افزایش یابد. یافته ها تاکید می کند که انتخاب روش تدریس مناسب با توجه به ساختار کلاس و ویژگی های دانش آموزان، کلید ارتقای کیفیت آموزش علوم در دوره ابتدایی است و می تواند به معلمان و برنامه ریزان آموزشی کمک کند تا فرآیند یاددهی-یادگیری موثرتر طراحی شود.

comparing the teaching methods of elementary science in multi-grade and single-grade classes in iran

science in elementary education plays a crucial role in developing students’ scientific thinking, curiosity, andproblem-solving skills and shapes their ability to understand basic scientific concepts. considering thedifferences in the structure of multi-grade and single-grade classes in iranian schools, teaching methods andtheir impact on student learning require careful examination and comparison. the aim of this study is to identifythe similarities and differences in science teaching methods in multi-grade and single-grade classes and toanalyze educational efficiency, student participation, and interaction in each type of class. this study isqualitative and descriptive in nature and is based on a library research approach. data were collected throughthe review of articles, conferences, and reputable scientific sources and were analyzed using a comparativecontent analysis method. the results indicate that in single-grade classes, focusing on one grade level allowsfor precise lesson planning and consistent implementation of educational activities, leading to highereducational productivity and academic progress. in contrast, multi-grade classes, with students of varyinglevels, require flexible methods, group activities, and hybrid approaches to enhance student interaction,collaborative learning, and motivation. the findings emphasize that selecting appropriate teaching methodsaccording to class structure and student characteristics is key to improving the quality of science education inelementary schools and can assist teachers and educational planners in designing more effective teachinglearning processes.