نقش چت بات های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی در تقویت سواد زیستی دانش آموزان دبیرستانی

هوش مصنوعی در سال های اخیر توانسته است تحولات قابل توجهی در حوزه آموزش علوم، به ویژه زیست شناسی، ایجاد کند و فرصت های جدیدی را برای ارتقای کیفیت یادگیری فراهم آورد. مرور نظام مند پژوهش های انجام شده نشان می دهد که استفاده از چت بات ها، مدل های زبانی بزرگ و ابزارهای هوشمند آموزشی می تواند در تقویت درک مفاهیم علمی ، افزایش مشارکت یادگیرندگان و فراهم کردن مسیرهای یادگیری شخصی سازی شده نقش موثری ایفا کند. شواهد به دست آمده از تحلیل منابع معتبر نشان می دهد که این فناوری ها قادرند با ارائه بازخوردهای فوری، شبیه سازی های تعاملی، و فعالیت های مبتنی بر مسئله، تجربه یادگیری را برای دانش آموزان و دانشجویان غنی تر سازند و فرایند آموزش زیست شناسی را کارآمدتر کنند با این حال، یافته ها حاکی از آن است که بهره گیری از هوش مصنوعی در آموزش علوم با چالش هایی نیز همراه است. کمبود زیرساخت های فناورانه، نگرانی های مرتبط با صحت و اعتبار پاسخ های تولیدشده توسط مدل های زبانی، مسائل اخلاقی و حریم خصوصی داده ها، و نبود مهارت و آمادگی کافی در میان معلمان و طراحان آموزشی از مهمترین موانع شناسایی شده به شمار می روند . بر اساس نتایج این پژوهش، برای غلبه بر این چالش ها تقویت زیرساخت های دیجیتال، آموزش هدفمند معلمان برای کاربست موثر ابزارهای هوش مصنوعی، تدوین دستورالعمل های اخلاقی و استانداردهای نظارت بر داده ها، و ایجاد تعادل میان تعاملات انسانی و فناوری ضرورت دارد. استفاده آگاهانه و مسئولانه از این ابزارها می تواند زمینه ساز تحولاتی بنیادی در آموزش زیست شناسی و ارتقای کیفیت یادگیری در نظام آموزشی باشد.

the role of ai-based educational chatbots in enhancing biological literacy among high school students

recent advancements in artificial intelligence (ai) have introduced significant transformations inscience education, particularly in the teaching and learning of biology, offering new opportunities to enhanceinstructional quality. a systematic review of relevant empirical studies indicates that the integration of chatbots,large language models, and intelligent tutoring systems can substantially improve learners’ conceptualunderstanding, increase engagement, and support personalized learning pathways. evidence from the analyzedliterature shows that these technologies enrich the learning experience by providing immediate feedback,interactive simulations, and problem-based learning activities, thereby contributing to more effective biologyeducation.despite these benefits, the findings also reveal several challenges associated with the educational use of ai.insufficient technological infrastructure, concerns about the accuracy and reliability of ai-generated responses,ethical and data-privacy issues, and the limited preparedness of teachers and instructional designers wereidentified as major obstacles. to address these concerns, the review highlights the need to strengthen digitalinfrastructures, provide targeted professional development for educators, establish robust ethical guidelines anddata-governance standards, and maintain a balanced relationship between human interaction and ai-basedsupport. when implemented responsibly and thoughtfully, ai technologies hold the potential to drivesubstantial improvements in biology education and elevate the overall quality of learning within educationalsystems.