تبیین معیارهای نگارشی و ساختاری تالیف کتاب درسی علوم هفتم دوره اول متوسطه

کتاب درسی به عنوان مهم‌ترین رسانه آموزشی، نیازمند رعایت اصول ساختاری و نگارشی است تا کیفیت یادگیری را ارتقا دهد. این پژوهش با هدف سنجش میزان رعایت این اصول در کتاب علوم تجربی پایه اول متوسطه چاپ 1403 انجام شد. جمع آوری داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر مقیاس لیکرت سه درجه‌ای (شامل 7 مولفه ساختاری و 9 مولفه نگارشی) توسط 29 معلم علوم تجربی و 11دانشجومعلم رشته آموزش علوم تجربی انجام شد. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون t تک‌نمونه‌ای تحلیل شد. میانگین فرضی پژوهش (امتیاز مطلوب) 15 از 20 در نظر گرفته شد. یافته‌ها نشان داد در حیطه نگارش، مولفه‌های «ایجاد تنوع در نوشته‌ها» به‌طور معناداری پایین‌تر و مولفه‌های «رعایت دستور زبان فارسی»، «معادل‌گذاری مناسب» و «علامت‌گذاری صحیح» به‌طور معناداری بالاتر از میانگین فرضی بودند. در حیطه ساختار، سه مولفه «طرح پرسش در متن اصلی»، «قابلیت پرسش‌های پایان فصل برای سنجش مفاهیم اساسی» و «استفاده موثر از مثال‌ها» به‌طور معناداری ضعیف‌تر از سطح مطلوب ارزیابی شدند. بر این اساس، توصیه می‌شود مولفان در ویرایش‌های آتی، با بازنگری در پرسش‌ها و غنی‌سازی مثال‌های کتاب، به تقویت جنبه‌های ساختاری شناسایی‌شده بپردازند.