طراحی سناریوهای آینده‌محور برای حکمروایی هوشمند شهری در شرایط اقلیمی ناپایدار: رویکردی ترکیبی برای کلان‌شهرهای کشورهای در حال توسعه (2030–2050)

این پژوهش به طراحی سناریوهای آینده‌محور برای حکمروایی هوشمند شهری در شرایط اقلیمی ناپایدار در شهرهای بزرگ کشورهای در حال توسعه (با جمعیت بیش از یک میلیون نفر) در بازه زمانی 2030 تا 2050 می‌پردازد. با استفاده از روش تحقیق ترکیبی، شامل تحلیل اسنادی، روش دلفی، تحلیل اثرات متقاطع، نقشه‌شناختی فازی، و کارگاه‌های مشارکتی، پیش‌ران‌های کلیدی (اقلیمی، فناورانه، و اجتماعی-اقتصادی) و عدم‌قطعیت‌های بحرانی (شدت رویدادهای اقلیمی، پذیرش فناوری، و سرمایه‌گذاری) شناسایی شدند. چهار سناریو توسعه یافت: (1) تاب‌آوری هوشمند (خوش‌بینانه)، با افزایش 35 درصدی تاب‌آوری و کاهش 25 درصدی انتشار کربن؛ (2) فناوری‌محور اما نابرابر (محتمل)، با رشد 20 درصدی نابرابری اجتماعی؛ (3) فروپاشی اقلیمی (بدبینانه)، با کاهش 50 درصدی تاب‌آوری؛ و (4) مشارکت‌محور اما فناوری‌کم (متوسط)، با محدودیت 25 درصدی در پاسخگویی اقلیمی. مدل‌سازی کمی نشان داد که سرمایه‌گذاری در فناوری‌های هوشمند (مانند حسگرهای iot) و مشارکت ذی‌نفعان، عوامل کلیدی موفقیت سناریوی تاب‌آوری هوشمند هستند. کارگاه‌های مشارکتی با ذی‌نفعان در شهرهای تهران، لاگوس، و بنگلور، پذیرش 75 درصدی سناریوی تاب‌آوری هوشمند را تایید کرد، اما چالش‌هایی مانند شکاف دیجیتال و هزینه‌های بالا (تا 10 درصد بودجه شهری) شناسایی شدند. این پژوهش با تلفیق نظریه‌های سیستم‌های پیچیده، تاب‌آوری، و حکمروایی شبکه‌ای، به گپ‌های نظری پاسخ داد و چارچوبی عملیاتی برای سیاست‌گذاران ارائه کرد. توصیه‌ها شامل توسعه پلتفرم‌های دیجیتال مشارکتی، آموزش سواد دیجیتال، و تقویت همکاری‌های بین‌بخشی است تا شهرهای پایدار و تاب‌آور در برابر تغییرات اقلیمی شکل گیرند.

designing future-oriented scenarios for smart urban governance in unstable climatic conditions: a mixed-methods approach for megacities in developing countries (2030–2050)

this study focuses on designing future-oriented scenarios for smart urban governance under unstable climatic conditions in major cities of developing countries (with populations exceeding one million) during the period 2030–2050. using a mixed-method research approach—including documentary analysis, the delphi method, cross-impact analysis, fuzzy cognitive mapping, and participatory workshops—key drivers (climatic, technological, and socio-economic) and critical uncertainties (intensity of climate events, technology adoption, and investment levels) were identified. four scenarios were developed: (1) smart resilience (optimistic), featuring a 35% increase in resilience and a 25% reduction in carbon emissions; (2) technology-driven but unequal (probable), with a 20% increase in social inequality; (3) climate collapse (pessimistic), involving a 50% decrease in resilience; and (4) participatory but low-tech (moderate), with a 25% limitation in climate responsiveness. quantitative modeling indicated that investment in smart technologies (such as iot sensors) and stakeholder engagement are key success factors for the smart resilience scenario. participatory workshops with stakeholders in tehran, lagos, and bangalore confirmed a 75% acceptance rate for the smart resilience scenario, though challenges such as the digital divide and high costs (up to 10% of municipal budgets) were identified. by integrating theories of complex systems, resilience, and network governance, this study addresses theoretical gaps and offers an operational framework for policymakers. recommendations include developing participatory digital platforms, promoting digital literacy, and strengthening cross-sectoral collaboration to foster sustainable and climate-resilient cities.