الگوی سیاست‌گذاری بومی برای حکمرانی فناوری‌های برافکن در هلدینگ‌های اقتصادی دولتی ایران

فناوری‌های برافکن با دگرگونی در مدل‌های کسب‌وکار، زنجیره ارزش و الگوهای مصرف، ساختارهای سنتی حکمرانی اقتصادی را با چالش مواجه ساخته‌اند. در ایران، هلدینگ‌های اقتصادی دولتی سهم قابل‌توجهی در صنایع کلیدی دارند و نقش آن‌ها در مدیریت و توسعه فناوری‌های برافکن تعیین‌کننده است. این پژوهش با بررسی تجارب بین‌المللی و تحلیل وضعیت موجود در ایران، چارچوبی بومی برای سیاست‌گذاری و حکمرانی فناوری‌های برافکن در هلدینگ‌های اقتصادی دولتی ارائه می‌دهد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که اتخاذ رویکرد حکمرانی تطبیقی، تقویت ظرفیت‌های نوآوری درونی، همکاری با بخش خصوصی و توسعه نهادهای تنظیم‌گر مستقل می‌تواند به ارتقای توانمندی این هلدینگ‌ها در مواجهه با تحولات فناورانه کمک کند. با توجه به اهمیت روزافزون فناوری‌های برافکن در تحول دیجیتال و لزوم طراحی چارچوب‌های حکمرانی مناسب باشد. این مطالعه با هدف شناسایی چالش‌ها و ارائه راهکارهای عملی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پنج دسته چالش اساسی شامل چالش‌های سیاست‌گذاری، سازمانی، فناورانه، مالی و محیطی وجود دارد. براساس این یافته‌ها، الگوی پنج‌بُعدی شامل سیاست‌گذاری چابک و تطبیقی، حکمرانی داده‌محور، مدیریت ریسک فناورانه، شبکه‌سازی بین‌سازمانی و ارزیابی مستمر عملکرد ارائه شده است. پیاده‌سازی این الگو می‌تواند به بهبود حکمرانی فناوری و نوآوری در هلدینگ‌های دولتی کمک کند. این مقاله با هدف طراحی یک الگوی سیاست‌گذاری بومی برای حکمرانی فناوری‌های برافکن در هلدینگ‌های دولتی ایران، به تحلیل وضعیت موجود، شناسایی چالش‌ها و ارائه راهکارهای مناسب می‌پردازد.

a native policy model for governance of disruptive technologies in iranian state economic holdings

disruptive technologies have challenged traditional economic governance structures by transforming business models, value chains, and consumption patterns. in iran, state-owned economic holdings have a significant share in key industries, and their role in the management and development of disruptive technologies is decisive. by examining international experiences and analyzing the current situation in iran, this study provides a local framework for policymaking and governance of disruptive technologies in state-owned economic holdings. the results of the study show that adopting an adaptive governance approach, strengthening internal innovation capacities, collaborating with the private sector, and developing independent regulatory institutions can help improve the capabilities of these holdings in the face of technological changes. given the increasing importance of disruptive technologies in digital transformation and the need to design appropriate governance frameworks, this study aims to identify challenges and provide practical solutions. the findings show that there are five main categories of challenges including policy, organizational, technological, financial and environmental challenges. based on these findings, a five-dimensional model including agile and adaptive policy, data-driven governance, technological risk management, inter-organizational networking and continuous performance assessment is presented. implementing this model can help improve technology and innovation governance in state-owned holdings. this article aims to design a local policy model for the governance of disruptive technologies in iranian state-owned holdings, analyzing the current situation, identifying challenges and providing appropriate solutions.