نقش پارک‌های علم و فناوری در بهینه‌سازی فرآیندهای نوآوری و توسعه محصول شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان مستقر با تاکید بر هوش مصنوعی به‌عنوان محرک نوآوری

هوش مصنوعی به‌عنوان یک فناوری کلیدی و تحول‌آفرین، نقشی محوری در تسریع و بهینه‌سازی فرآیندهای نوآوری و ‎توسعه محصول ایفا می‌کند. این مقاله با هدف بررسی جامع تاثیر هوش مصنوعی بر چرخه عمر توسعه محصول ‎در شرکت‌های تکنولوژی‌محور مستقر در پارک‌های علم و فناوری، نگاشته شده است. در پژوهش حاضر با تحلیل داده‌های ‎کیفی از منابع علمی و صنعتی و گزارش‌های بین‌المللی، کاربردهای هوش مصنوعی در هر مرحله از چرخه عمر توسعه محصول از ‎ایده‌پردازی تا تجاری‌سازی شناسایی شده و فواید کلیدی آن از جمله کاهش زمان عرضه به بازار و افزایش بهره‌وری ‎بررسی می‌شود. شواهد نشان می‌دهد که ادغام هوش مصنوعی در تمام مراحل چرخه توسعه محصول موجب می‌شود مدیران محصول و ‎مهندسان وقت بیشتری بر فعالیت‌های ارزشمند صرف کنند و با استفاده از داده‌های گسترده‌تر، کیفیت محصولات و رضایت ‎مشتریان افزایش یابد. پیاده‌سازی موفق آن نیازمند یک رویکرد جامع است که موانع زیرساختی، مالی و انسانی را در کنار چالش‌های اخلاقی برطرف کند. پارک‌های علم و فناوری با استفاده از راه‌حل‌های نوینی مانند پلتفرم هوشمند نوآوری و ایجاد زیرساخت هایی نظیر لابراتورهای هوش مصنوعی می‌توانند نقش خود را از یک نهاد پشتیبان واکنشی به یک سیستم هوشمند و فعال ارتقا دهند. این تحول پارادایمی، کلید شتاب‌دهی به نوآوری ملی در این حوزه خواهد بود. اجرای این چارچوب، با استفاده از ظرفیت‌های قانونی موجود مانند قانون جهش تولید دانش‌بنیان، می‌تواند به ایجاد زیرساخت‌های زیست‌بومی و پل زدن میان دانشگاه و صنعت کمک شایانی کند.

the role of science and technology parks in optimizing innovation and product development processes of sme tenants, with an emphasis on artificial intelligence as a driver of innovation

artificial intelligence (ai), as a pivotal and transformative technology, plays a central role in accelerating and optimizing innovation and product development processes. this article aims to provide a comprehensive examination of ai s impact on the product development lifecycle in technology-driven companies located within science and technology parks. drawing on qualitative data analysis from scientific and industrial sources, as well as international reports, the present study identifies ai applications across each stage of the product development lifecycle—from ideation to commercialization—and explores its key benefits, including reduced time-to-market and enhanced productivity. evidence indicates that integrating ai throughout all phases of product development enables product managers and engineers to allocate more time to high-value activities, while leveraging broader datasets to improve product quality and customer satisfaction. successful implementation necessitates a holistic approach that addresses infrastructural, financial, and human barriers, alongside ethical challenges. science and technology parks can elevate their role from reactive support institutions to intelligent, proactive ecosystems by adopting innovative solutions such as smart innovation platforms and establishing infrastructures like ai laboratories. this paradigmatic shift will serve as a key driver for accelerating national innovation in this domain. executing this framework, by harnessing existing legal capacities such as the knowledge-based production leap law, can significantly contribute to the development of ecosystem infrastructures and bridging the gap between academia and industry.