طراحی و اعتبارسنجی فعالیت‌های یادگیری پژوهش‌محور برای آموزش فیزیک

هدف اصلی این پژوهش، طراحی الگویی برای فعالیت های یادگیری پژوهشمحور در درس فیزیک و اعتبارسنجی اثربخشی آن برمهارت های پژوهشی و درک مفهوم ی دانشآموزان بود. این مطالعه با روش تحقیق ترکیبی (طرح اکتشافی متوالی) انجام شد. در فاز کیفی،با تحلیل محتوای کیفی 24 فعالیت پژوهشی معتبر بینالمللی و مصاحبه با 12 متخصص برنامهریزی درسی علوم، مولفه های کلیدیفعالیت های پژوهشمحور در فیزی ک استخراج و بر اساس آن، 8 فعالیت یادگیری برای مفاهیم فیزیک پایه دهم طراحی شد. در فاز کمی ،طرح پژوهش نیمه آزمایشی با پ ی شآزمون-پسآزمون با گروه کنترل اجرا گردید. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر پا یه دهمرشته علوم تجربی شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402 بود که از میان آن ها، 60 دانشآموز با روش نمونه گیری خوشه ا یچندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (30 نفر) و کنترل (30 نفر) جا یگزین شدند. گروه آزمایش، مفاهیم فیزیکرا از طریق فعالیتهای طراحیشده پژوهشمحور و گروه کنترل از طریق روش سنتی فراگرفتند. ابزارهای پژوهش شامل آزمونمحقق ساخته درک مفهومی فیزی ک (پا یایی: 87/0) و پرسشنامه مهارت های پژوهشی (پا یایی: 91/0) بود. داده ها با استفاده از تحلیلکوواریانس چندمتغیره (mancova (تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که اجرا ی فعالیت های پژوهشمحور به طور معناداری منجر بهبهبود درک مفهومی و مهارت های پژوهشی (شامل شناسایی مسئله، طراحی آزمایش، جمع آوری و تحلی ل داده ها) در گروه آزمایش نسبتبه گروه کنترل شده است. این پژوهش الگوی عمل ی و معتبری را برای تلفیق رویکرد پژوهش محور در برنامه درسی فیزیک ارائه میدهد .