نقش تلفیق فناوری‌های دیجیتال و روش‌های یادگیری فعال در نوآوری آموزشی درس فیزیک: درس‌هایی از دوره همه‌گیری کووید-19 و چشم‌انداز پساکرونا

در سال‌های اخیر، آموزش فیزیک در حوزه دیجیتال با تغییرات چشم‌گیری همراه بوده ولی همچنان مسائلی مانند انتزاعی بودن مفاهیم، تکیه بر شیوه‌های سنتی تدریس و نابرابری در دسترسی به ابزارهای فناوری، مشکلاتی در روند یادگیری به وجود آورده است. تجربه دوران کرونا از یک‌سو محدودیت‌هایی به همراه داشت، اما از سوی دیگر فرصت تازه‌ای برای نوآوری در روش‌های آموزشی فراهم کرد. این پژوهش مروری با هدف بررسی رویکردهای نوین ترکیب فناوری و روش‌های فعال در آموزش فیزیک انجام شده و برای این منظور، چندین مقاله بررسی شدند. داده‌ها از طریق تحلیل محتوای کیفی و موضوع‌محور استخراج و با روش مثلث‌سازی منابع اعتبارسنجی شدند. نتایج نشان داد که استفاده از روش‌های فعال آموزشی مانند کلاس معکوس، یادگیری مبتنی بر پرسش، یادگیری پروژه‌محور و الگوی پنج‌مرحله‌ای e5 در ترکیب با ابزارهای فناوری (مانند شبیه‌سازی‌هایphet یا ماژول‌های آموزشی دیجیتال) باعث افزایش درک مفهومی، علاقه و مشارکت دانش‌آموزان می‌شود. البته، اجرای این راهبردها به‌آسانی صورت نمی‌گیرد و عواملی همچون نابرابری دیجیتال، کم‌بودن مهارت معلمان در حوزه فناوری و همراهی نکردن دانش‌آموزان برای یادگیری خودگردان، موانع مهمی برای این امر به شمار می‌آیند. در پایان، پیشنهاد می‌شود زیرساخت‌های برابر فراهم شود و محتوای استاندارد تدوین شود، و همچنین در قسمت آموزشی، ارتقای مهارت‌های معلمان و ایجاد محیط‌های یادگیری جذاب و در قسمت پژوهشی انجام مطالعات بلندمدت در مدارس و توجه به نقش خانواده در یادگیری اعمل شود. به طور کلی، موفقیت این مسیر زمانی تحقق می‌یابد که میان سیاست‌گذاران، معلمان، خانواده‌ها و پژوهشگران، همکاری لازم صورت گیرد.

the role of integrating digital technologies and active learning methods in innovating physics education: lessons from the covid-19 pandemic and the post-pandemic outlook

in recent years, physics education in the digital realm has undergone significant changes. however, issues such as the abstract nature of concepts, reliance on traditional teaching methods, and inequality in access to technological tools continue to pose challenges to the learning process. the experience during the covid-19 pandemic, on one hand, imposed limitations, but on the other hand, provided a fresh opportunity for innovation in teaching methods. this review study was conducted with the aim of examining novel approaches for combining technology and active methods in physics education. for this purpose, several articles were reviewed. data were extracted through qualitative and thematic content analysis and validated using source triangulation. the results indicated that using active teaching methods such as the flipped classroom, inquiry-based learning, project-based learning, and the 5e instructional model, combined with technological tools (such as phet simulations or digital learning modules), enhances students conceptual understanding, interest, and engagement. however, implementing these strategies is not without difficulty, and factors such as the digital divide, teachers lack of technological skills, and students lack of readiness for self-directed learning are significant obstacles. finally, it is suggested that equal infrastructure be provided, standard content be developed, and in the educational domain, teachers skills be enhanced and engaging learning environments be created. in the research domain, conducting long-term studies in schools and considering the role of families in learning should be implemented. overall, the success of this path will be achieved when necessary collaboration occurs among policymakers, teachers, families, and researchers.