کاربرد مدل های ریاضی در تحلیل رفتار مصرف کننده: از نظریه انتخاب تا پیش بینی تصمیم خرید

رفتار مصرف کننده یکی از مهم ترین و پیچیده ترین موضوعات در علم بازاریابی است که هدف آن، درک فرایندهای ذهنی، اجتماعی و اقتصادی موثر بر تصمیم گیری خرید افراد است. در دهه های اخیر، رشد فناوری، گسترش بازارهای دیجیتال و افزایش داده های مصرف کنندگان، نیاز به استفاده از مدل های کمّی و ریاضی را بیش از پیش آشکار ساخته است. این مقاله مروری با هدف بررسی نظام مند کاربرد مدل های ریاضی در تحلیل رفتار مصرف کننده تدوین شده است. در این مطالعه، مدل هایی همچون نظریه انتخاب گسسته، مدل های چندویژگی، مدل های رگرسیونی و الگوریتم های پیش بینی مبتنی بر داده های رفتاری معرفی و ارزیابی می شوند، که هر کدام توانایی تحلیل رفتار مصرف کننده در شرایط مختلف و پیش بینی تصمیمات خرید را دارند. مرور پژوهش های پیشین نشان می دهد که ترکیب مدل های ریاضی با روش های داده کاوی و یادگیری ماشین می تواند دقت پیش بینی تصمیمات خرید، بخش بندی بازار و طراحی استراتژی های بازاریابی را به طور قابل توجهی بهبود بخشد و امکان اتخاذ تصمیمات مدیریتی دقیق تر و هدفمندتر را فراهم کند. همچنین، این مدل ها در تحلیل وفاداری مشتری، پیش بینی ترک مشتری و تعیین قیمت بهینه محصولات کاربرد فراوان دارند و می توانند رفتار مصرف کننده در محیط های آنلاین و دیجیتال را با جزئیات بیشتری شبیه سازی کنند. در پایان، ضمن اشاره به چال شها و محدودیت های موجود، مسیرهای آینده پژوهش شامل توسعه مدل های پویا، ترکیبی و هوشمند برای تحلیل رفتار مصرف کننده در محیط های دیجیتال و بازارهای پیچیده پیشنهاد می شود.