معماری منطقی لایه نرم‌افزارهای کاربردی در سازمان امور مالیاتی ایران: بومی‌سازی الگوهای جهانی در چارچوب تحول دیجیتال

طراحی معماری مطلوب حوزه معماری سازمانی برای سازمان امور مالیاتی کشور مستلزم بهره‌گیری همزمان از مرور تجارب بین‌المللی، تحلیل وضع موجود و بررسی اسناد بالادستی ملی است. اگرچه نهادها و سازمان‌های مختلف بین‌المللی چارچوب‌ها و مدل‌های متنوعی برای معماری مالیاتی ارائه کرده‌اند، اما در سطح جهانی یک مرجع رسمی و واحد که همه کشورها بر اساس آن عمل کنند وجود ندارد. بررسی مدل‌های مفهومی کسب‌وکار، معماری‌های نرم‌افزاری، ابزارها و سامانه‌های یکپارچه و همچنین رویکردهای تحول دیجیتال در کشورهای پیشرو نشان می‌دهد که نظام‌های مالیاتی مدرن بر یکپارچگی چرخه داده و فرآیند، بهره‌گیری از تحلیل‌های پیشرفته و هوش مصنوعی، مقیاس‌پذیری و انعطاف‌پذیری معماری‌ها و ارتقای تجربه کاربری مودیان تاکید دارند. این مرور بیانگر آن است که معماری مطلوب باید علاوه بر الکترونیکی‌سازی فرآیندها، بر تحول داده‌محور و هوش‌محور تمرکز کرده و از فناوری‌های نوظهور همچون بلاکچین، اینترنت اشیا و کلان‌داده برای افزایش شفافیت، کاهش فساد و بهبود رضایت مودیان بهره گیرد. بر اساس این یافته‌ها و با توجه به شرایط بومی کشور، معماری پیشنهادی سازمان امور مالیاتی ایران در سه لایه کلیدی کسب‌وکار، داده و اطلاعات، و نرم‌افزارهای کاربردی تدوین گردیده است. در این میان، تمرکز اصلی مقاله بر معماری منطقی پیشنهادی در حوزه نرم‌افزار است که به‌عنوان بخش محوری معماری مطلوب مورد توجه ویژه قرار گرفته است.