ارائه روشی نوآورانه برای طراحی نقش‌های سازمانی واحد فناوری اطلاعات در سازمان‌ها با بهره‌مندی از چارچوب‌های itil، apqc، sfia و تکنیک‌ خوشه‌بندی

با توجه به پیچیدگی روزافزون خدمات فناوری اطلاعات و ضرورت بازطراحی ساختارهای سازمانی، تعریف دقیق نقش‌ها در واحدهای it اهمیت ویژه‌ای دارد. این پژوهش رویکردی نوآورانه و داده‌محور برای طراحی نقش‌ها و ساختار واحد فناوری اطلاعات ارائه می‌دهد. در این روش، سه چارچوب معتبر بین‌المللی شامل itil، apqc و sfia با بهره‌گیری از الگوریتم خوشه‌بندی سلسله‌مراتبی تلفیق می‌شوند تا پیوندی نظام‌مند میان فرآیندها، وظایف و مهارت‌ها برقرار شود. بدین ترتیب، فرآیندهای کلیدی بر اساس itil شناسایی می‌گردند، وظایف متناظر آن‌ها از apqc استخراج و به مهارت‌های sfia نگاشت می‌شوند و در نهایت نقش‌های سازمانی از طریق خوشه‌بندی وظایف با مهارت‌ها استخراج می‌شوند. یافته‌ها نشان می‌دهند که نقش‌های حاصل از این رویکرد نسبت به چارچوب‌های itil و queensland/sfia شفاف‌تر، یکپارچه‌تر و متناسب‌تر با ساختار سازمان‌های داخلی هستند. تفکیک سطوح مدیریتی و کارشناسی، کاهش هم‌پوشانی وظایف و توجه هم‌زمان به فرآیند، وظیفه و مهارت سه ویژگی اصلی نقش‌های پیشنهادی به شمار می‌روند. این رویکرد نشان می‌دهد که طراحی داده‌محور نقش‌ها نه‌تنها هم‌پوشانی با چارچوب‌های بین‌المللی را حفظ می‌کند، بلکه امکان ارائه مدلی شفاف‌تر، بومی‌تر و کارآمدتر برای مدیریت فناوری اطلاعات در سازمان‌های ایرانی را نیز فراهم می‌آورد.