نقش معماری سازمانی در شکل‌گیری حکمرانی هوشمند بانکی در دوران تحول دیجیتال

در عصر تحول دیجیتال، سازمان‌ها با پیچیدگی‌های فزاینده‌ای در حوزه‌های مختلف حکمرانی مانند فناوری اطلاعات، داده، امنیت، نوآوری و خدمات دیجیتال روبه‌رو هستند. ساختارهای سنتی به‌دلیل تصمیم‌گیری‌های کند، جزیره‌ای بودن و نبود هماهنگی میان حوزه‌ها، دیگر پاسخگوی سرعت تغییرات محیطی نیستند. این پژوهش با نگاهی آینده‌نگر، مفهوم «حکمرانی هوشمند» را به‌عنوان چارچوبی یکپارچه و مبتنی بر هوش مصنوعی معرفی می‌کند که هدف آن ارتقای هماهنگی، چابکی و کارایی نظام‌های حکمرانی سازمانی است. یافته‌ها نشان می‌دهد تحقق این رویکرد نیازمند دگرگونی در سه بُعد اصلی است: (1) معماری سازمانی با گذار به ساختارهای داده‌محور، رویدادمحور و خودتکامل‌یابنده، (2) ساختار نهادی با ایجاد «شورای عالی هوشمندی سازمانی (scoi)» به‌جای کمیته‌های سلسله‌مراتبی، (3) فرآیندهای عملیاتی با بهره‌گیری از مفهوم «سیاست به‌مثابه کد (policy-as-code)» برای خودکارسازی چرخه تصمیم‌گیری.این مقاله با ارائه چارچوب اجرایی پیشنهادی و بررسی نمونه‌ای از صنعت مالی، مسیر گذار سازمان‌ها به سوی «حکمرانی هوشمند» و تبدیل آن‌ها به «سازمان‌های تطبیق‌پذیر» را تبیین می‌کند.