بررسی تحلیلی کاربرد هوش مصنوعی در توسعه قابلیت‌های کسب‌وکار در راستای هوشمندسازی معماری سازمانی

این مقاله از رویکرد مروری-تحلیلی برای بررسی نقش هوش مصنوعی (ai) در توسعه قابلیت های کسب و کار جهت هوشمندسازی معماری سازمانی (ea) و تحول دیجیتال استفاده می‌کند. با بررسی مقالات در دسترس در پایگاه‌های علمی مرتبط با موضوع بین سال‌های 2021 تا 2025 بررسی و تحلیل انجام گردید. یافته‌ها نشان می‌دهند که روش‌های سنتی معماری سازمانی در محیط‌های vuca (پویایی، عدم قطعیت، پیچیدگی، ابهام) کارآمدی لازم را ندارند زیرا نمی‌توانند با تغییرات سریع بازار و رقابت‌های دیجیتال هماهنگ شوند. هوش مصنوعی با فناوری‌هایی مثل یادگیری ماشین (ml)، پردازش زبان طبیعی (nlp) و شبکه‌های مولد (gans) می تواند معماری سازمانی را به یک سیستم زنده و پویا تبدیل ‌کند که لحظه‌به‌لحظه با محیط هماهنگ می‌شود. هوش مصنوعی تفسیرپذیر (xai) با شفاف‌سازی تصمیمات هوش مصنوعی، اعتماد مدیران به سیستم‌های هوشمند را افزایش می‌دهد. این کاربردها چابکی سازمانی را افزایش می‌دهند و هزینه‌های عملیاتی را کاهش می‌دهند. با این حال، چالش‌هایی مانند پدیده جعبه سیاه (عدم شفافیت در تصمیم‌گیری‌های هوش مصنوعی ) مقاومت سازمانی، کمبود مهارت و زیرساخت‌های قدیمی مانع پیاده‌سازی هوش مصنوعی هستند.