هوش مصنوعی به عنوان ادله در دادرسی کیفری

ما در عصری به سر می­بریم که به طور چشمگیری تحت تاثیر هوش مصنوعی قرار گرفته است. عرصۀ علم حقوق بی­تاثیر از این ابزار نیست. یکی از حوزه­های نظام حقوقی که می­تواند به کمک هوش مصنوعی، در تحقق آرمان خود، با تحولات جدید، همسو شود نظام عدالت کیفری است. در این خصوص، هوش مصنوعی می­تواند در فرآیند دادرسی کیفری نقش مهمی ایفاء نماید. بر همین اساس، مقاله حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی به بررسی ارتباط و تاثیر فناوری هوش مصنوعی و نظام‌های عدالت کیفری، به ویژه استفاده از هوش مصنوعی به‌عنوان ادله در دادرسی‌های کیفری می­پردازد. از این­رو، تصویری کلی از مفهوم هوش مصنوعی و ارتباط آن با فرآیند دادرسی ارائه می­گردد. سپس به موضوعات بحث‌برانگیزی که در مرحله اثبات و ارزیابی ادله بروز می‌کند، از جمله خطاهای سامانه­ای، ابهام در روش‌های دانش ابزاری، احتمال سوءگیری در داده‌های و چالش‌های قابلیت استماع ادله ابزاری نزد دادگاه پرداخته می­شود. در همین راستا، آثار هوش مصنوعی بر اصول دادرسی و نیز حقوق متهم از جمله حق برخورداری از دادرسی عادلانه، حق آگاهی از دلایل اتهام، و حق پاسخ به ادله ابزاری مورد تحلیل قرار می­گیرد. در پایان، برخی الزامات و تضمین‌های احتیاطی پیشنهاد می­شود، تا نهادهای قضائی بتوانند با رعایت اصول اساسی به نحوی عمل کنند که استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی با نظام عدالت کیفری به گونه‌ای مسئولانه تلفیق شود.