ارائه مدل سه‌لایه‌ای از کاربرد هوش مصنوعی در بهینه‌سازی و تاب‌آوری زنجیره تامین

زنجیره های تامین به‌عنوان شاهرگ حیاتی صنایع، در مواجهه با چالش‌هایی همچون تغییرات پیش‌بینی‌نشده در نیازها، اختلالات محیطی و رقابت فزاینده، نیازمند بهره‌گیری از راهکارهای نوآورانه است. این پژوهش با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در بهینه‌سازی و تاب‌آوری زنجیره تامین، با استفاده از روش مرور نظام‌مند ادبیات انجام شده است. در این مطالعه، 123 مقاله از پایگاه‌های معتبر علمی شامل اسکوپوس، ساینس و گوگل اسکولار شناسایی شدند. پس از غربال‌گری اولیه بر اساس معیارهای شمول، از جمله زبان انگلیسی، دسترسی کامل به متن، و ارتباط با موضوع تحقیق، تعداد 63 مقاله برای بررسی نهایی انتخاب گردید. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که به‌کارگیری فناوری‌های نوین در زنجیره تامین، از طریق فناوری‌هایی نظیر شبکه‌های عصبی، الگوریتم‌های یادگیری تقویتی، و دوقلوی دیجیتال، موجب بهبود پیش‌بینی تقاضا، کاهش هزینه‌های لجستیک، و افزایش تاب‌آوری زنجیره می‌شود. همچنین، استفاده از روش‌های تبیین‌پذیر و یادگیری توزیع‌شده امنیت و شفافیت داده‌ها را ارتقا می‌دهد. در پایان، یک مدل مفهومی سه‌لایه شامل لایه داده، لایه پردازش هوشمند و لایه تصمیم‌سازی ارائه شد که تعامل بهینه میان گردآوری داده، پردازش هوشمند و اتخاذ تصمیمات راهبردی را تبیین می‌کند. نتایج پژوهش ضمن تقویت مبانی نظری، راهنمایی کاربردی برای تصمیم‌گیران فراهم کرده و بر لزوم انجام تحقیقات میدانی در صنایع کوچک و متوسط، تدوین استانداردهای حاکمیت داده و بررسی عوامل انسانی در پذیرش هوش مصنوعی تاکید دارد.