شناسایی و اولویت‌بندی موانع استقرار صنعت نسل 4.0 در بنگاه‌های کوچک و متوسط (مطالعه‌ موردی: صنعت لبنیات)

گذار به سمت کارخانه هوشمند، به عنوان ستون فقرات صنعت 4.0، یک ضرورت راهبردی برای حفظ رقابت‌پذیری در عصر دیجیتال به شمار می‌رود. با این وجود، این انتقال برای تولیدکنندگان در اقتصادهای نوظهور، به ویژه در بخش‌های سنتی مانند صنایع غذایی، با دشواری‌های عمیقی همراه است. هدف: این پژوهش با هدف ترسیم یک نقشه راه عملیاتی، به شناسایی و تحلیل سلسله مراتبی مهم‌ترین عوامل بازدارنده در مسیر تحول دیجیتال بنگاه‌های کوچک و متوسط می‌پردازد. مطالعه حاضر از نوع کاربردی و با رویکرد پیمایشی در میان مدیران و خبرگان صنعتی در بخش لبنیات انجام شد. با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای و نظرات کارشناسی، مجموعه‌ای از دوازده عامل کلیدی در سه دسته راهبردی، سازمانی و زیرساختی استخراج گردید. برای تعیین میزان اهمیت و اولویت این عوامل، از تکنیک تصمیم‌گیری چندمعیاره سوارا در محیط فازی به منظور مدلسازی عدم قطعیت در قضاوت‌های انسانی استفاده شد. تحلیل‌ها نشان داد که چالش‌های راهبردی و مدیریتی، بسیار فراتر از موانع صرفاً فناورانه، اصلی‌ترین موانع هستند. سه عامل برتر به ترتیب عبارتند از: 1) عدم پشتیبانی و تعهد مدیریت عالی (با وزن 0.198)، 2) فقدان یک برنامه راهبردی شفاف برای تحول دیجیتال (با وزن 0.151)، و 3) نامشخص بودن توجیه اقتصادی و بازگشت سرمایه (با وزن 0.109). یافته‌ها به وضوح نشان می‌دهد که موفقیت در پیاده‌سازی صنعت 4.0، پیش از هر چیز مستلزم تحول در نگرش و راهبردهای مدیریت ارشد است. این مطالعه یک چارچوب تحلیلی در اختیار تصمیم‌گیران در اقتصادهای نوظهور قرار می‌دهد تا منابع محدود خود را بر روی حل بحرانی‌ترین موانع متمرکز کنند و از اتلاف سرمایه در حوزه‌های کم‌اثر جلوگیری نمایند.