نقش هوش مصنوعی در پیشگیری از جرایم ناشی از ترک فعل مدیران دولتی

در نظام اداری و کیفری ایران، ترک فعل مدیران دولتی از چالش‌های مهم و اثرگذار بر اعتماد عمومی و سلامت اداری به شمار می‌رود. خودداری آگاهانه یا اهمال در اجرای تکالیف قانونی، می‌تواند موجب بروز خسارت‌های گسترده و شکل‌گیری جرایم اداری و اقتصادی گردد. در این میان، فناوری هوش مصنوعی به‌عنوان ابزاری نوین در سیاست جنایی پیشگیرانه، توانایی شناسایی الگوهای رفتاری پرخطر، پایش مستمر تصمیمات مدیریتی و هشداردهی زودهنگام نسبت به ترک فعل را فراهم می‌سازد. هدف این پژوهش، تحلیل ظرفیت‌ها و الزامات حقوقی هوش مصنوعی در پیشگیری از جرایم ناشی از ترک فعل مدیران دولتی است. روش تحقیق به‌صورت توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه‌ی منابع کتابخانه‌ای تدوین شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی، با ایجاد نظام نظارت پیشینی و خودکار، می‌تواند زمینه کاهش تاخیر، افزایش پاسخ‌گویی و تقویت سلامت اداری را فراهم سازد. با این حال، بهره‌گیری از این فناوری بدون چارچوب حقوقی شفاف، خطراتی همچون نقض حریم خصوصی، خطای الگوریتمی و مسئولیت نامشخص را به همراه دارد. نتیجه پژوهش بیانگر آن است که طراحی مدل حقوقی و اخلاقی برای استفاده از هوش مصنوعی در نظام اداری، پیش‌شرط تحقق عدالت و پیشگیری موثر از ترک فعل در سطح حاکمیت است.