حکمرانی هوش مصنوعی در عصر دیجیتال: الزامات اخلاقی و قانونی برای اقتصادهای در حال توسعه

حکمرانی هوش مصنوعی در عصر دیجیتال به یکی از محوری‌ترین چالش‌های پیشِروی اقتصادهای در حال توسعه تبدیل شده است. این مقاله با تمرکز بر این بستر، به واکاوی سه الزام اساسی اخلاقی و قانونی می‌پردازد: پوشش شکاف نظارتی، حفاظت از حریم خصوصی داده‌ها، و مهار سوگیری الگوریتمی. یافته‌ها حاکی از آن است که شکاف میان سرعت توسعه فناوری و ظرفیت نظارتی دولتها، موجب شده تا درصد قابل‌توجهی از این کشورها فاقد قوانین جامع هوش مصنوعی باشند. همچنین، گسترش سیستم‌های شناسایی دیجیتال و استفاده از الگوریتم‌های استخدامی، به ترتیب نگرانی‌های جدی در زمینه حریم خصوصی و تبعیض سیستماتیک به وجود آورده‌اند. در پاسخ به این چالش‌ها، مقاله حاضر یک چارچوب یکپارچه حکمرانی را پیشنهاد می‌دهد که بر اصول شفافیت، عدالت، پاسخگویی و احترام به حریم خصوصی استوار است و راهکارهای عملی‌ چون ایجاد نهادهای نظارتی تخصصی، مقررات آزمایشی و ارزیابی تاثیر اخلاقی را شامل می‌شود. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که تدوین حکمرانی اثربخش برای هوش مصنوعی، نه تنها یک ضرورت اخلاقی، بلکه شرط بنیادین برای تحقق تحول دیجیتالی پایدار و عادلانه در اقتصادهای در حال توسعه است.