پیشنهاد مدلی برای قیمت‌گذاری پویا عوارض آزادراهی مبتنی بر شاخص وضعیت روسازی و رضایت کاربران

کارایی و پایداری شبکه آزادراهی مستلزم مدیریت بهینه روسازی‌ها است، زیرا افت عملکرد روسازی ناشی از ترافیک سنگین و شرایط محیطی، علاوه بر افزایش هزینه‌های نگهداری، کیفیت تجربه سفر کاربران را کاهش می‌دهد. در حالی که در بسیاری از کشورها نرخ عوارض آزادراهی به‌صورت پویا و مبتنی بر وضعیت واقعی مسیر تعیین می‌شود، در نظام فعلی کشور، نرخ‌ها عمدتاً ثابت و فاقد ارتباط با کیفیت روسازی هستند. پژوهش حاضر مدلی پویا برای قیمت‌گذاری عوارض آزادراهی مبتنی بر شاخص وضعیت روسازی ارائه می‌دهد که با ترکیب تحلیل فنی، اقتصادی و رفتاری، داده‌های ترافیکی، شاخص ناهمواری، شرایط اقلیمی و هزینه‌های چرخه عمر مسیرها را مدلسازی می‌کند. روندهای مختلف خرابی روسازی به صورت آماری با استفاده از زنجیره مارکوف و شبیه‌سازی مونت‌کارلو پیش‌بینی شده و تحلیل هزینه چرخه عمر امکان مقایسه سناریوهای مختلف نگهداری و تعمیر را فراهم می‌کند. مدل قیمت‌گذاری پویا، نرخ عوارض را به‌صورت تطبیقی و با توجه به کیفیت مسیر و سطح خدمت تعیین می‌کند و داده‌های رفتاری کاربران از طریق پرسشنامه، پذیرش اجتماعی نرخ‌ها را بررسی می‌کند. از منظر صنعتی، این مدل پیشنهادی امکان طراحی سامانه‌های هوشمند پایش روسازی و اخذ خودکار عوارض را فراهم می‌کند و می‌تواند به تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، افزایش بهره‌وری مالی و اعتماد عمومی در مدیریت آزادراه‌ها کمک کند و الگویی عملی برای بهبود پایداری فنی، اقتصادی و اجتماعی زیرساخت‌های حمل‌ونقل کشور ارائه دهد.