ارزیابی فنی–اقتصادی یک الگوی جدید پیش‌ساخته‌سازی اسکلت فولادی برای ساختمان‌های متنوع بافت فرسوده با هدف ارتقاء سطح کیفی و ایمنی لرزه‌ای

ساخت مسکن باکیفیت از معضلات جدی پیش روی صنعت ساختمان در تاریخ معاصر ایران بوده است. لرزه‌خیز بودن پهنه جغرافیایی کشور و همچنین بافت فرسوده گسترده در کلان‌شهرهایی نظیر تهران، زنگ خطری جدی برای بهبود کیفیت ساخت‌وساز است. فرسودگی گسترده‌ی بافت‌های شهری، تملک خصوصی املاک، تنوع زیاد قطعات زمین، و تنوع نقشه‌های ساختمان‌ها امکان بهره‌گیری از روش‌های صنعتی همچون پیش‌ساخته‌سازی را در پروژه‌های کوچک‌مقیاس محدود کرده است. این پژوهش با هدف ارائه‌ی یک اکوسیستم مهندسی جدید انجام شده که در آن، اعضای فولادی استاندارد و اندکی بیش‌طراحی‌شده به‌صورت انبوه در کارخانه تولید و در ساختمان‌هایی با ترکیب‌های متفاوت ستون‌گذاری و تعداد طبقات به‌کار گرفته می‌شوند. برای بررسی این ایده، تعداد زیادی مدل سازه‌ای با نقشه‌های مختلف ستون‌گذاری تولید و تحلیل شده و مقایسه‌ای میان طرح‌های استانداردشده و طرح‌های متعارف صورت گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که هرچند طرح‌های استاندارد باعث افزایش 30 تا 43 درصدی وزن اسکلت و افزایش 7 تا 12 درصدی هزینه تمام‌شده ساخت می‌شوند، اما کیفیت اجرا، عملکرد لرزه‌ای به‌طور محسوسی بهبود یافته و هزینه‌های چرخه حیات نیز می‌تواند کاهشی 8 الی 13 درصدی داشته باشد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که اکوسیستم پیشنهادی با حل مشکل عدم انعطاف‌پذیری طراحی‌های پیش‌ساخته و در نتیجه امکان‌پذیر ساختن تولید انبوه در ساختمان‌های کوچک‌مقیاس، می‌تواند گامی عملی در دستیابی به روش‌های صنعتی در پروژه‌های ساخت‌وساز مسکونی قلمداد شود.