مدیریت پایدار منابع آب در محیط‌های شهری با رویکرد اقتصاد چرخه‌ای

مدیریت منابع آب شهری در ایران اغلب متکی بر راهکارهای پرهزینه و پرریسک تامین منابع (supply-side)، نظیر ساخت سدهای بزرگ یا طرح‌های کلان انتقال آب از دریا بوده است،. این رویکرد خطی و پرهزینه، پایداری بلندمدت مناطق تحت تنش آبی را تضمین نمی‌کند. برای گذر از این بن‌بست، اتخاذ چهارچوب اقتصاد چرخه‌ای (ce) و تمرکز بر استفاده مجدد از منابع و مدیریت تقاضا، یک ضرورت حیاتی است. این مقاله با استفاده از تحلیل جریان مواد (mfa)، به‌عنوان ابزاری تشخیصی و کمی، به ارزیابی فشار وارده بر سیستم آب و پتانسیل چرخه‌ای‌سازی منابع در منطقه غرب تهران می‌پردازد. مدل پویا، جریان‌های آب را تحت سناریوی اقلیمی-جمعیتی ssp2-4.5 تا افق 1420 شبیه‌سازی کرده است. نتایج حاکی از آن است که شاخص کل نیاز به آب (tmr_water) و انباشت خالص به ذخایر آب و فاضلاب (nas_water) افزایش‌های خیره‌کننده تقریبا 4 و 5 برابری را نشان می‌دهند که به‌طور قطع، نیاز به زیرساخت‌های جدید تامین آب را غیرعملی می‌سازد. در مقابل، نرخ ورود بازیافت به چرخه (rir_water) با پتانسیل حداقل 20 درصد، توجیه اقتصادی قوی برای سرمایه‌گذاری‌های صنعتی در فناوری‌های بازچرخانی و جداسازی پساب را فراهم می‌آورد. این نتایج کمی، پایه‌ای برای سیاست‌گذاری‌های جدید و خروج از وابستگی به سدسازی و انتقال آب‌های بین‌حوضه‌ای به سمت خودکفایی در تامین آب غیرمتعارف هستند.