حکمرانی حقوقی انرژی‌های دریایی در عصر انتقال انرژی و جایگاه ایران در نظم نوین ژئو‌انرژتیک

انتقال جهانی انرژی، منظری جدید از ژئو‌انرژتیک را شکل داده که در آن منابع تجدیدپذیر دریایی به عنوان بازیگران اصلی مطرح می‌شوند. این مقاله به بررسی چارچوب حکمرانی حقوقی انرژی‌های دریایی (مانند انرژی موج، جزر و مد و باد فراساحلی) و تحلیل جایگاه استراتژیک جمهوری اسلامی ایران در این نظم نوین می‌پردازد. با توجه به پتانسیل عظیم منابع دریایی ایران در خلیج فارس و دریای عمان، این تحقیق با تکیه بر اصول حقوق بین‌الملل دریاها (به ویژه کنوانسیونunclos ) و تحلیل ظرفیت‌های نهادسازی داخلی، به ارزیابی چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی ایران برای ایفای نقش موثر در این حوزه می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که با وجود مزیت‌های جغرافیایی، فقدان قوانین یکپارچه و ابهامات در تفسیر برخی از مناطق دریایی، مانع از تحقق کامل این پتانسیل شده است. پیشنهاد می‌شود رویکردی فعال‌تر در دیپلماسی انرژی منطقه‌ای اتخاذ شده و قوانین ملی در راستای حکمرانی مطلوب این منابع تدوین گردد.

legal governance of marine energies in the era of energy transition and iran's position in the new geo energetic order

the global energy transition has shaped a new landscape of geoenergetics in which marine renewable resources are emerging as key players. this paper examines the legal governance framework for marine energies (such as wave, tidal, and offshore wind energy) and analyzes the strategic position of the islamic republic of iran in this new order. given the enormous potential of iran’s marine resources in the persian gulf and the sea of oman, this study, relying on the principles of international law of the sea (especially the unclos convention) and analyzing domestic institutional capacities, assesses the challenges and opportunities facing iran to play an effective role in this area. the findings show that despite its geographical advantages, the lack of unified laws and ambiguities in the interpretation of some maritime areas have prevented the full realization of this potential. it is suggested that a more proactive approach be adopted in regional energy diplomacy and national laws be developed in line with the optimal governance of these resources.